Yükselen engeller ve cezalar

Fotoğraf: Maksim Shemetov / Reuters

Uzun süredir yasa dışı içeriklerin yayımlanmasına izin vermeleri gerekçesiyle ABD merkezli teknoloji şirketlerine yaptırım uygulayan Rusya’nın iletişim düzenleyicisi Roskomnadzor, bu hafta da birbirinden farklı müdahalelerde bulundu.

Google ve Meta’ya dava: Roskomnadzor, yasaklı içerikleri silmemeleri nedeniyle Google ve Meta’nın ülkedeki yıllık cirolarına göre belirlenecek bir miktarda para cezası ödemesini talep eden bir dava açtı. 24 Aralık’ta görülecek duruşmanın ardından yaptırım, karara bağlanacak.

• Arka plan: Rusya yasalarına göre şirketler, herhangi bir ihlali devam ettirirse; ülkedeki yıllık cirolarının %5'i ila %10'u arasında para cezasına çarptırılabiliyor.

Google’a ceza: Davadan birkaç gün sonra Google, aynı gerekçeyle iki ayrı incelemede toplam 14 milyon ruble para cezasına çarptırıldı. Google’a şimdiye kadar 32 milyonu bu yıl olmak üzere toplam 60 milyon ruble ceza kesildi.

Tor’a engel: Roskomnadzor, Google cezasından 1 gün sonra, anonimlik sağlayan Tor tarayıcısının internet sitesine erişimi engelledi. Kararın gerekçesi "yasaklı içeriklere erişim yollarına ilişkin bilgilerin yayınlanması" olarak bildirildi.

• Neden? Tor tarayıcısı kullanıldığında bağlantılar izlenemiyor, tüm çerezler ve tarama geçmişi de otomatik olarak siliniyor. Tor’un geliştiricileri tarayıcının, Rusya’da günde 300 binden fazla kişi tarafından kullanıldığını, bunun tüm kullanıcıların %15’ini oluşturduğunu belirtiyor.

Neden yaptırım uyguluyor? Rusya; uyuşturucu kullanımı, intihara teşvik gibi yasa dışı içerikleri öne sürse de özellikle seçim döneminde muhaliflerin paylaşımları ve muhalif partilerin adaylarının internette aranması gibi birçok yasa dışı olmayan durumu da engellenmeye çalışmıştı. Dolayısıyla Rusya’nın bu yaptırımlarının “yalnızca yasa dışı içeriklere” yönelik olmadığı değerlendiriliyor.

• Roskomnadzor; Facebook, Google ve Twitter’ın da aralarında bulunduğu 13 teknoloji şirketinin gelecek yıl itibarıyla Rusya’da ofis açmaları gerektiğini duyurmuştu. Şirketler ise bu konuda herhangi bir adım atmadı.