Barbaros

adı ülkenin her bir köşesinde görülebilirken, özellikle Barbaros Hayrettin Paşa’nın türbesinin bulunduğu İstanbul, Beşiktaş ile özdeşleşmiştir. Peki bu özgün isim nereden gelmektedir?

Barbaros Hayrettin Paşa’nın doğum adı Hızır’dır, ve unvanlarını edinmeden önce Hızır Reis olarak anılır(dı). 1533 yılında Kanuni Sultan Süleyman’ın kendisini donanmanın başına kaptan-ı derya olarak atamasıyla beraber, “Hayreddin” (dine hayırlı, dinin hayrı) unvanını kullanmaya başlamıştır. Ancak “Barbaros” ismi aslen kendisinin değildi.

Üç tane kardeşi olan Hızır Reis genç yetişkinliğinde, abisi Oruç Reis ile beraber denizcilik yapmıştır. Cezayir beyi Oruç Reis, İber Yarımadası’ndan Müslüman ve Yahudi göçmenlerini İspanyol Krallığı’ndan kurtarıp, Kuzey Afrika’ya taşıdığı için Baba Oruç olarak anılmaya başlanmıştır.

Bir rivayete göre, bu “Baba Oruç” ismi Akdeniz Avrupalıları, özellikle İtalyanlar tarafından zor telaffuz edildiğinden, İtalyancada “kızıl sakal” anlamındaki tamlama barba rossa’yı kendisine yakıştırmışlardır. Başka kaynaklar ise, Oruç Reis’in sakalının kızıl olduğunu iddia eder, bu yüzden İtalyanların kendisine “kızıl sakal” barba rossa diye hitap ettiğini savunurlar. Her şekilde Barbaros lakabı, İtalyanca “kızıl sakal” tamlamasından türemiştir.

Oruç Reis, Tilimsan’ı İspanyollar ve Bedevilere karşı savunurken 1518’de ele geçirilip, öldürülmüştür. Ölümün ardından küçük kardeşi Hızır Reis, abisinin lakabını kendine unvan olarak almıştır.

İşte böylece, İngiliz korsan Edward Teach, namıdiğer “Karasakal”ın yanında başka bir denizci lakabı “Kızılsakal”, Barbaros Hayrettin Paşa’ya, ondan önce de abisi Oruç Reis’e hitap etmektedir.