Tarihsel olarak Rus isminin Kiev Rusları ile şekillenmiş olmasına rağmen, Ukrayna adının benzer deri

Tarihsel olarak Rus isminin Kiev Rusları ile şekillenmiş olmasına rağmen, Ukrayna adının benzer derinlikte bir tarihi bulunmamaktadır. Bunun sebebi bugün Ukrayna olarak bildiğimiz ülkenin, bugünkü biçimiyle Sovyetler Birliği’nin dağılışından önce pek de var olmayışıdır.

Başka bir deyişle, bölgede çok fazla uygarlık etkinliğini göstermiştir. Kiev Rusları, Lehistan-Litvanya Birliği, Kırım Hanlığı, Çarlık Rusyası, Sovyetler Birliği gibi devletlerin her biri, bugünkü Ukrayna sınırları içinde etkinlik göstermişlerdir.

Her ne kadar Sovyetler Birliği’nin ardından Ukrayna ayrı bir devlet olsa da, dilsel ve tarihsel kökü bu uygarlıklarla içiçedir.

Ukrayna ismi Rusça, hatta daha doğrusu Slavca “sınır bölgesi” anlamına gelmektedir. Slavca “(yeri)nde” –ou ile “sınır” –krai kelimeciklerinin birleşmesi ile oluşmuştur. Zaman içinde bu coğrafyada hangi devlet etkin olmuşsa, “sınır bölgesi” yani Ukrayna olarak yakın fakat farklı yerlere hitap etmişlerdir.

Kısaca Kiev şehrinin isminden de bahsetmek uygun olur. Devlet yapısı tarih boyunca değişen bu bölgede değişmeyen şey, Kiev şehrinin merkeziliği ve önemidir. Doğu Avrupa’nın efsanelere layık şehirlerinden biri olan Kiev’in ismi de bir efsaneye dayanır.

Yerel dillerde adı Kyiv olarak yazılan şehir ismini efsanevi kurucusu Kyi’den almaktadır. 12. yüzyıl tarihçisi Nestor’a göre Kyi, 6. veya 7. yüzyılda yaşamış bir hükümdar olup, Kyiv şehrini kuran kişidir.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, Ukrayna’nın ismen olarak bile Rusça konuşan biri tarafından “sınır bölgesi” yani kimliksiz bir coğrafya olarak kabul ediliyor olabilmesidir. Ukrayna ülkesini dil ve tarih açısından da Rus halklarının bir parçası, “alıp verilebilen bir yer” olarak gören söylevin bir parçası bu isimle oluşturuluyor olabilir belki.

Ancak bu söylev içinde Rus halklarının eskiden çeşitli, “konfedere” halkalardan oluşmuş oldukları göz ardı edilmiyor mu?