Sovyetler Birliği ile ilgili hikayeler

Eski Sovyetler Birliği coğrafyasında, küçük pastalara genel olarak "pirojni" denir. Türkiye bu savaş sürecinde, uzun bir süre "pirojni" yer gibi tatlı bir dönem yaşadı ama son dönemlerde Ukrayna’nın saldırılarının ucu bir şekilde bize de dokunmaya başladı. Rusya'nın Ukrayna'nın rafineri saldırıları nedeniyle dizel ihracatına yasak koyma ihtimali Türkiye'ye pirojni kapısını kapatacak mı?

Beyoğlu’nun, ahşap dokulu ve minimalist atmosferiyle öne çıkan Uzak Doğu etkili restoranı Hona'dayız. Hona, şef Ansar Kemaloğlu’nun ailesinin sürgün edildiği köyün adı. Özbekistan’da geçen çocukluk yılları, Uzak Doğu mutfaklarıyla kurulan erken temas, Türk mutfağına yöneliş ve Uygur mutfağında başlayan profesyonel deneyim, bugün Hona’yı şekillendiren fikrin temelini oluşturuyor.

Ukrayna Savaşı’nın ardından Doğu Avrupa’da Sovyet mirası sıkça tartışılan bir konu hâline geldi. Artık Kızıl Ordu’nun Berlin’e girdikten sonra resmen Nazi Almanyası'nı mağlup ettiği tarihte yapılan Zafer Günü anmalarının ya içeriği değiştiriliyor ya da yasaklanıyor. Peki özellikle Doğu Avrupa’da bu geçmişle mücadele ne ifade ediyor? Sovyet mirasına yönelik değişiklik ihtiyacı nereden geliyor?

Bir sokağın bir gecede kaybolması, bir mutfakta artık pişirecek bir şeyin kalmaması, bir çocukluğun ansızın kesilmesi. Savaşın asıl hafızası büyük muharebelerde değil, bu küçük sahnelerde birikir. Sivillerin tuttuğu günlükler, kaleme aldığı anılar ve geriye bıraktığı tanıklıklar, cephe gerisinin bu sessiz tarihini yazıyor.

Her gün savaş, yaptırım, rejim ve kriz başlıklarıyla andığımız İran, aynı zamanda şiirin gündelik hayata karıştığı, şair mezarlarının ziyaret edildiği, sinemanın dünyaya başka bir dil önerdiği, kadınların baskıyla hayat arasındaki çizgide yeni alanlar açtığı bir ülke. İran'ı tarih, edebiyat, sinema ve müzik aracılığıyla okumak, manşetlerin gölgesinde kalan o karmaşık ama canlı dünyayı görünür kılıyor.