Eren Kuru

Uzay ve uydu teknolojileri devi SpaceX, 2026 yazında sermaye piyasalarında yeni bir çağın kapılarını araladı. Şirket, 23 Haziran'da fiyatlanan 25 milyar dolarlık beş parçalı tahvil ihracıyla kurumsal borç dünyasına adım attı; başlangıçta 20 milyar dolar olarak planlanan bu ihraç, yatırımcılardan gelen yaklaşık 89 milyar dolarlık talep nedeniyle büyütüldü.

Finansal piyasaların tarihi incelendiğinde, büyük teknolojik dönüşümlerin yalnızca üretim biçimlerini değil, yatırımcı davranışlarını da kökten değiştirdiği görülür. Bugün ise benzer bir dönüşümün merkezinde yapay zeka bulunuyor. Ancak yatırımcıların ve şirket yöneticilerinin cevaplaması gereken temel soru hâlâ aynı: Yapay zekanın uzun vadeli potansiyeli ile bu potansiyelin kısa ve orta vadede ekonomik değere dönüşmesi aynı şey midir?

ABD tahvil piyasası uzun yıllardır küresel finansal sistemin en güvenli limanı olarak görülüyor. Ancak son dönemde piyasanın yüzeyindeki sakinlik, derinlerde bir kırılganlık oluşmadığı anlamına gelmiyor.

Piyasalarda yıl başında neredeyse herkesin üzerinde uzlaştığı bir hikâye vardı: Fed faiz indirecek, dolar zayıflayacak, avro 1,20'ye doğru yürüyecek. Yatırımcılar kendilerini bu senaryoya göre konumlandırdı, fonlar pozisyonlarını buna göre kurdu. Ne var ki nisan ayının son haftasında Fed cephesinden gelen sinyaller, bu kolay anlatıyı ciddi biçimde sarstı.

Küresel ekonomi son yıllarda enflasyonla mücadele ederken, artık çok daha farklı bir dönemin içine girdiğimizi kabul etmek gerekiyor. Bir zamanlar merkez bankalarının faiz politikalarıyla yön verebildiği enflasyon dinamikleri, bugün giderek daha karmaşık ve kontrol edilmesi zor bir yapıya dönüşmüş durumda.

ABD’nin uzay keşif programlarına kronolojik olarak bakıldığında, NASA’nın en iddialı hamlelerinin çoğu zaman ekonomik sıkışma, bütçe baskısı ve siyasi belirsizlik dönemlerine denk geldiği dikkat çeker.

2026 yılına girerken AT1 piyasası oldukça sancılı bir döneme girdi. Yılbaşından bu yana hem dolar hem euro bazında fazla getiriler negatife döndü. Geçtiğimiz yıl yatırımcılara devlet tahvillerine kıyasla cazip bir ek getiri sunan bu enstrümanlar, şimdi birden fazla cepheden gelen baskıyla karşı karşıya. Peki, ne değişti?

Bugün petrol piyasalarına bakıldığında fiyatların yalnızca arz ve talep dengesiyle değil, jeopolitik risklerle de şekillendiği açıkça görülüyor. Son günlerde yaşanan gelişmeler, yatırımcıların yıllardır alıştığı bir gerçeği yeniden hatırlatıyor: Enerji piyasaları çoğu zaman ekonomik değil, stratejik olaylara tepki veriyor.

Son birkaç yıldır finans piyasalarını izlerken dikkatimi çeken şey şu: yapay zeka aslında teknoloji sektörünü değil, borç kavramını değiştiriyor. Bu ilk bakışta çok iddialı bir cümle gibi duruyor ama ekonomi tarihine bakınca büyük dönüşümlerin hep finans üzerinden gerçekleştiğini görürüz.

ABD ile İran arasında artan gerilim, küresel piyasalarda her zaman güçlü bir dalga etkisi yaratır. Ancak bu tür krizlerin finansal sonuçları çoğu zaman yüzeyde göründüğünden daha karmaşık ve çok katmanlıdır.