Nazi Almanyası ile ilgili hikayeler

Ukrayna Savaşı’nın ardından Doğu Avrupa’da Sovyet mirası sıkça tartışılan bir konu hâline geldi. Artık Kızıl Ordu’nun Berlin’e girdikten sonra resmen Nazi Almanyası'nı mağlup ettiği tarihte yapılan Zafer Günü anmalarının ya içeriği değiştiriliyor ya da yasaklanıyor. Peki özellikle Doğu Avrupa’da bu geçmişle mücadele ne ifade ediyor? Sovyet mirasına yönelik değişiklik ihtiyacı nereden geliyor?

Her gün savaş, yaptırım, rejim ve kriz başlıklarıyla andığımız İran, aynı zamanda şiirin gündelik hayata karıştığı, şair mezarlarının ziyaret edildiği, sinemanın dünyaya başka bir dil önerdiği, kadınların baskıyla hayat arasındaki çizgide yeni alanlar açtığı bir ülke. İran'ı tarih, edebiyat, sinema ve müzik aracılığıyla okumak, manşetlerin gölgesinde kalan o karmaşık ama canlı dünyayı görünür kılıyor.

Nazi işgaline karşı direniş örgütleyen, yakalanarak 22 yoldaşıyla birlikte Paris’te kurşuna dizilen Misak Manuşyan, 119 yıl önce bugün, bir 1 Eylül'de doğmuştu. Doğum gününün, onu ölüme götüren yolun başlangıcı olan 2. Dünya Savaşı'nın başladığı güne denk gelmesi ise herhalde kaderin bir cilvesiydi. Fransa'da Panthéon’a gömülen ilk "yabancı"nın ardından barış için savaşın kültürel belleğini korumak üzerine...

Donald Trump’ın diplomatik teamülleri bir kenara iterek Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’yi kameralar önünde azarlaması ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile siyasi bir ittifaka göz kırptığını açıkça belli etmesi, dünya siyasetinde keskin bir kırılmaya işaret ediyor. Bugün bu zincirin zayıf halkası Ukrayna ve Gazze gibi görünüyor ancak belli ki listede başka yerler de var.