Vartan Estukyan

Türkiye ve Ermenistan, diplomatik ilişkilerinde uzun bir aradan sonra ilk kez bu denli yakın bir temas süreci yürütüyor. Ani Köprüsü’nün yeniden inşası için imzalanan protokol de bu normalleşme iradesini somut ve kalıcı bir gerçekliğe kavuşturacak gibi görünüyor. Ani Köprüsü’nün stratejik ve tarihî önemini, tarihçi Prof. Dr. Karen Matevosyan ve Kars Kültür ve Sanat Derneği Kurucu Başkanı Vedat Akçayöz ile konuştuk.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) verilerine göre Türkiye’de iş cinayetleri yalnızca artmakla kalmıyor, aynı zamanda emek rejiminin yapısal bir parçası hâline geliyor. Bu ölümlerin yıllara yayılan seyrini, resmî verilerle sahadaki gerçekler arasındaki farkı ve özellikle büyük işletmelerde kamuoyuna yansımayan ölümleri, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi öğretim görevlisi ve İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'nin kurucu gönüllülerinden Aslı Odman'la konuştuk.

Sevag Şahin Balıkçı, 24 Nisan 2011’de, zorunlu askerlik görevini yaptığı Batman’ın Kozluk ilçesinde, terhisine 23 gün kala aynı birlikte görev yaptığı er Kıvanç Ağaoğlu tarafından vurularak öldürüldü. Cinayetin ardından başlayan uzun hukuk mücadelesi ise halen askerlikte yaşanan ölümler, cezasızlık tartışmaları ve nefret suçları konularının kesişiminde bir sembol olarak anılmaya devam ediyor.

Ermeniler bu yıl Paregentan'ı kendi kilise takvimlerine göre 15 Şubat’ta, Rumlar ise Baklahorani'yi Ortodoks kilise takvimine göre 23 Şubat’ta kutluyor. Paskalya’dan 40 gün önce başlayan Büyük Oruç’un habercisi karnavallar, hiç şüphe yok ki en eğlenceli dinî gelenekler. Ne var ki bu gelenekler, özellikle de Baklahorani, on yıllar boyunca doğasına aykırı bir şekilde sürdü.

Polisiye romanları ve Komiser Kostas Haritos karakteriyle tanınan Markaris, çağdaş Yunan edebiyatının en önemli yazarlarından biri kabul ediliyor. Aralık'ta Yunanistan Sineması Günleri için İstanbul’a gelen Petros Markaris’in ağzından, ailesinin büyükbabasından bugüne uzanan hikayesini ve bu hikayenin kalemine yansımasını dinledik.

19 yıl önce, 19 Ocak 2007'de İstanbul’daki gazete binasının önünde uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybeden Hrant Dink, çoğu zaman köşe yazılarıyla hatırlanıyor ancak bu yazılar onun gazetecilik pratiğinin yalnızca görünen yüzü. Dink'i farklı kılan temel unsurlardan biri de haberin ve kelimelerin etkisi üzerinde titizlikle çalışan bir gazeteci olmasıydı. Dink'in gazeteciliğinin sınırları aşan etkisini Sako Aryan, Jirayr Çolakyan ve Aris Nalcı değerlendirdi.

Yousuf Karsh, İkinci Dünya Savaşı’nın ruhunu tek bir kareye sığdıran Winston Churchill fotoğrafıyla ünlendi. Bundan sonra Einstein, Hemingway, Audrey Hepburn, Kraliçe II. Elizabeth, Picasso, Rahibe Teresa ve daha birçok isim onun objektifinin karşısına geçti. Karsh, hayatı boyunca 20 binden fazla insanın portresini çekti. O yalnızca insanları fotoğraflamıyor, tarihin onları nasıl hatırlayacağını da belirliyordu.

2. Dünya Savaşı’nın gölgesinde, savaş koşullarında artan mali yükü dengeleme, olağanüstü kazançları vergilendirme bahanesiyle Varlık Vergisi Kanunu, tam 83 yıl önce bugün 11 Kasım 1942'de TBMM'de kabul edildi ve bir gün sonra 12 Kasım 1942'de yürürlüğe girdi. Tarihçi Emre Can Dağlıoğlu, bu dönemi anlatırken tarihî konulardaki toplumsal yüzleşme yetersizliğinin altını çiziyor.

Her 15 Eylül’de Hrant Dink’in doğum gününü kutluyoruz. Ama bugün sadece onun değil, Dink’in sayesinde bu ülkede bir şeylerin ters gittiğini fark eden, ülkenin tarihini sorgulayan, ayrımcılığa karşı çıkan yüz binlerce insanın da bir nevi farkındalık günü. Bugün, yas tutmuyoruz. Bugün, acı duymuyoruz. Bugün ilham alıyoruz. Onun hayalini kurduğu eşitlikçi, özgür ve barış dolu bir toplumu inşa etme irademizi de yeniden tazeliyoruz.

6 Eylül sabahı, birçok İstanbullu için önceki günkünden farklı değildi. Ancak sonrası kentin gayrimüslimleri için bir daha asla aynı olmayacak; çok sayıda insan ise 7 Eylül sabahına haksız bir zenginlikle uyanacaktı. 6 Eylül 1955'te İstanbul'da yaşananlara "olay" demek o gün burnu dahi kanayanlara büyük haksızlık olacağı için, pogromla yüzleşmeye önce adını koyarak başlamalıyız.