1. Tarif paylaşmak

😋 Covid-19 pandemisi bir kez daha gösterdi ki yeme-içme sektörü asla ölmeyecek bir sektör. Üstelik bu sektörde para kazanmanın bin bir farklı yolu var, meraklısı için alternatif para kazanma yöntemlerini derledik.

Fotoğraf: Getty Images

Eskiden annelerimizin tarif defterleri olurdu: Köşelerine yağ dökülmüş, hafif una bulanmış, bazı sayfaları eksik, kimi tarifler yarım… Nesilden nesile aktarılacak kadar iyi muhafaza edilenlerin sayısı bir hayli azdı. Belki de o yüzden bazı tarifler, yaratıcılarıyla birlikte maziye gömülürdü. Büyüklerimiz düşünmüş müydü bilinmez; ancak bugün o tariflerle ciddi paralar kazanmak mümkün. Blog yazılarından YouTube videolarına; Instagram hikâyelerinden TikTok’un kısa videolarına kadar birçok mecrada tarif paylaşarak geçimini sağlayan kişiler var. Üstelik tariflerinizin milyonlarca kişiye ulaşması ve bu yolculuğun bir kitap veya mekâna dönüşmesi de mümkün. Sizler için örnek oluşturabilecek birkaç profili paylaşıyoruz.

• Şükran Kaymak: Profilinde Instagram’daki ilk yemek tarifleri sayfası olduğunu belirten Kaymak’ın şu anda 5,6 milyon takipçisi var. 3 binden fazla postta; pasta ve kurabiyelerden tutun Antep usülü patlıcan söğürmeye kadar birçok tarif var.
• Bengi Kurtcebe: “Az efor çok tat” iddiasında olan Kurtcebe, Instagram ve YouTube üzerinden tarifler paylaşıyor. Instagram’da 690 bin, YouTube’da ise 241 bin takipçisi var.
• Yağız İzgül: Instagram'da 472 bin takipçisi olan İzgül'ün aynı zamanda 59 bin takipçili bir YouTube hesabı bulunuyor.

2. Mukbang çekmek

Yemek yiyerek para kazanmayı kim istemez? Mukbang akımı (yemek yeme yayıncılığı) sayesinde artık isteyen herkes istediği zaman ve mekânda yemek yiyen kişileri izleyebiliyor. Üstelik bu “çevrim içi yiyiciler”; şefler, gurmeler veya ünlü isimler değil sıradan kişiler… 2010 yılında Güney Kore’de ortaya çıkan mukbang akımı, hâlihazırda dünyanın birçok yerinde birçok kişi için bir iş haline gelmiş durumda.

Mukbang, herhangi bir kişinin izleyicilerle sohbet ederken aynı zamanda büyük miktarlarda yemek yediği yayınlara deniliyor. Genelde YouTube, Twitch, Afreecatv gibi kanallar üzerinden canlı veya önceden çekilmiş şekilde yayınlanan videoların milyonlarca izleyicisi var. Güney Kore’de ayda 10 bin doların üzerinde kazanç elde eden yayıncılar bulunuyor. Mukbang, Türkiye’de de oldukça yaygın olan bir akım. Fikir edinmek için Beste Kartal'ın YouTube kanalına göz atabilir veya aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

3. Yemek stilisti veya fotoğrafçısı olmak

Restoranlarda en basit yemeği bile ihtişamlı bir şekilde sunan, menüde her yemeğin ağız sulandırıcı durmasını sağlayan özel kişilerin olduğunu biliyor muydunuz? Genelde aşçılık eğitimi alan kişilerin yöneldiği yemek stilistliği, aslında profesyonel çevrede oldukça saygın ama halk arasında çok da bilinmeyen bir meslek. Bir yemek stilistinin işi kısaca; yiyecekleri çekici, lezzetli ve taze görünecek şekilde düzenlemek. Genelde şefler, editörler ve fotoğrafçılar ile çalışan yemek stilistlerini; yemek kitapları, dergiler, reklamlar ve menülerde gördüğünüz yiyeceklerin arkasındaki sihirli el olarak açıklayabiliriz. Türkiye’de yemek stilistliğinde Mesut Erdoğan; yemek fotoğrafçılığında ise Sabah Yıldırım, Gastroshot gibi isimler öne çıkıyor.

4. Hayalet mutfak kurmak veya kullanmak

New York'ta bulunan bir hayalet mutfak / Fotoğraf: The New York Times

Profesyonel bir mutfağın çeşitli işletmeler veya şefler tarafından paylaşıldığı ve sadece çevrim içi teslimata odaklanan; bir nevi farklı restoranlar için oluşturulmuş ortak çalışma alanlarına hayalet mutfak deniliyor. Normal bir restoranın aksine ana caddelerden uzak yerlerde kurulan hayalet mutfaklarda masalar, sandalyeler, sunum araçları veya garsonlar yok. Mutfakta çalışanların tek amacı; bir an önce yemeği hazırlamak ve paketleyerek motorlu kuryelere teslim etmek. Eğer mekân açmak istiyor; ancak yeterli sermayeyi bulamıyorsanız bir hayalet mutfakta kendinize yer kiralamak mantıklı bir seçim olabilir. Ya da büyük düşünüp direk kendiniz hayalet mutfak kurabilirsiniz. Hayalet mutfaklarla ilgili ayrıntılı bilgi için sizi buraya alabiliriz. Paket Mutfak kurucusu Tali Şalhon ve Bundle Kitchen kurucusu Alican Karaca ile konuştuk.

5. Yeme-içme sektörüyle ilgili yazmak

Yeme-içme konusunda yazmayı seviyor; ancak bu hobinizi nasıl paraya dönüştüreceğinizi bilmiyor musunuz? Blog yazıları eskide kaldı, artık e-posta bültenlerinin zamanı. Editoryal bakımdan nitelikli ve yaratıcı işler için geniş bir alan açan e-posta bültenleri, yayıncılık endüstrisinde yeni ve sürdürülebilir gelir modelleri oluşturulmasına imkân sağlıyor. Siz de eğer içerik kalitenize güveniyorsanız; Aposto!, Substack, Revue gibi çeşitli platformlar üzerinden e-posta bülteni gönderebilirsiniz. Bültenlerinizin ulaştığı kitle genişledikçe sponsorluk veya ücretli abonelik üzerinden para kazanabilirsiniz. “Yeme-içme bülteni nedir?” hala gözünüzde canlandıramadıysanız Aposto!’nun yeme-içme bülteni apéro’yu takip etmenizi öneriyoruz.

6. Organik ürünler üretmek ve satmak

Sağlıklı yaşama yönelik farkındalık, özellikle pandeminin de etkisiyle bir hayli arttı. Haliyle "İpek Hanım’ın Çiftliği", "Kaptan’ın Ceviz Çiftliği", "Taze Mutfak", "Heal You" gibi organik ürünler yetiştirerek veya satışını yaparak geçimini sağlayan işletmelerin sayısı da gün geçtikçe artmaya başladı. Genelde şehirden uzak çiftliklerinden veya Türkiye’nin farklı bölgelerinden getirdikleri ürünleri çevrim içi kanallar üzerinden satan bu işletmelerin bir kısmı, şehrin çeşitli noktalarındaki fiziki mağazalarında da müşteriye hizmet sunuyor.

Pikan cevizi / Fotoğraf: Getty Images

Öte yandan, geniş bir ürün yelpazesi sunanların yanı sıra belli bir ürüne odaklanan işletmeler de var. Örneğin; Pikan cevizi yetiştiriciliği son dönemde oldukça popüler. Üstelik Tarım ve Orman Bakanlığı, ceviz bahçesi tesisine sertifikalı fidan kullanım desteği kapsamında fidan bedelinin yaklaşık %75’ini karşılayarak, özel ağaçlandırma projeleri kapsamında yatırım bedelinin %25’ini hibe ederek katkı sağlıyor. Tek bir ürüne odaklanmak isteyenler için brezilya cevizi, zeytinyağı, nar ekşisi, ilikli kemik suyu gibi çok sayıda farklı alternatif de var.