Piccolo'da

Alara Demirel, yeni yayını Çocuk ve Genç Yetişkin Edebiyatı’ndaki yetişkin tahakkümünü yıkmak istiyor ve janrlarla özdeşleştirilen “ikincil” imaja kritik bir bakış getiriyor. Piccolo artık her pazar 14.00’te Aposto'da.

Piccolo 101: Neden Çocuk ve Genç Yetişkin Edebiyatı?

Yazı: Alara Demirel

Evvel zaman içinde —yani 17. yüzyılın sonu ve 18. yüzyılda modern çocuk edebiyatının ortaya çıkışıyla birlikte— Çocuk Edebiyatı, "çocuğa uygunluk (görelik) kategorisi"yle ilişkilendiriliyordu. 21. yüzyılın en sık başvurulan kaynaklarından biri olan Vikipedi de, pek farkı olmayan şekilde, Çocuk Edebiyatı'nı şöyle tanımlıyor: "Çocuklar için konuları, karakterleri ve kullanılan dil özelleştirilerek hazırlanan edebî eserlerin oluşturduğu edebiyat kolu."

Piccolo, şu yaklaşımı kendine mercek alıyor: Çocukluğun ikincillik veya çocukluk döneminin yetişkinliğin bir uzantısı gibi görmek oldukça kültürel. Algı değişiyor ve dönüşüyor. Akademi, yavaş yavaş bu alana göz kırpıyor. Peki biz, Çocuk ve Genç Yetişkin Edebiyatı'na yaşçı bir perspektiften yaklaşmayanlar ve okur kitlesinin yalnızca belli yaş dönemine sıkıştırılmaması gerektiğini düşünenler ne yapıyor?

Biraz da kişisel telden: Bir editör neden bu alana eğiliyor?

Yazar olmak istediğimi ilk fark ettiğimde 9; edebiyat okumaya karar verdiğimde 16 yaşındaydım—Türkiye’nin pozitif bilimler ve hukuk fakültesi aşığı gerçekliğinin bir meyvesi olarak avukat olmak istediğimi sanıyordum. Ayrıcalığımı fark edeyim: bu yolda en büyük destekçim annemdi. Yine de yazarlık kariyeri planımı diğer yetişkinlere ilk açtığımda aldığım tepkiyi unutmuyorum: “O işte para yok.”

O dönemler şimdilerde transfobik yorumlarıyla öne çıkan J.K. Rowling, bir kitap serisiyle milyoner olan ilk kişiydi. Hâliyle yaratıcı sektörler ve katı kapitalist gerçekliğimiz ağız edinip toplumumuzun yazarlığa yaklaşımını böyle özetliyordu. 17 yaşında üniversite sınavlarına hazırlanan bir adet ben, birazdan açıklamaya niyetlendiğim hadiselerden sonra, Karşılaştırmalı Edebiyat okumaya karar verdim. Bu sefer şöyle sordular: “Klasikleri okumayı bitirdin mi?” Şimdi geri dönünce bakıyorum ki yetişkinlik tahakküm kurma hevesini de beraberinde getiriyordu sanki—koşullar bitmiyordu.

🧷 İllüstrasyon: Irmak Hacımusaoğlu

Piccolo'ya doğru: Çocuk ve Genç Yetişkin Edebiyatı neden önemli?

Bu sürecin ilerleyişinde Çocuk ve Gençlik Edebiyatı’na ilgim, fan fiction yazarlığım ve internetin getirdiği özgürlüğün önemine değinmemem imkânsız. Çocukluğum ve ilk gençliğim, genellikle uyarlama filmlere karşı duyduğum hayranlıkla geçti. Bandom ve fandom’larla tanıştım; benimle benzer ilgi alanlarına sahip kişilerle forumlar aracılığıyla buluştum; hayran kültürüyle gelen aidiyet hissiyle ilk hikâyelerimi ürettim.

Temsil; kendime nesne bellediğim Çocuk ve Gençlik Edebiyatı çıktıları; tahakkümden uzak çalışma alanları derken hayat beni 17 yaşında soktuğu yolculuktan 21 yaşında çıkarttı. Bu sefer şunu yanıtlamak durumunda kaldım: "Araştırma alanın ne olacak?"

Elimdeki doneleri ele alalım: Yakın okuma yöntemini seviyorum; feminist okumalar ilgimi çekiyor; tüketmekten keyif aldığım alan büyüme hikâyeleri. Yıl, 2017. Madem öyle, danışmanıma neden Romantik dönem şairleriyle ilgilenmek yerine Bir Genç Kızın Gizli Defteri'nin eleştirisine düştüğümü anlatmam gerekiyordu. Yaptım da. Zaten o da burada yayımda.