Başbakan Menderes seçimin hemen sonrasında muhalefet partilerini zayıflatmak için çalışmalara girişt

Başbakan Menderes seçimin hemen sonrasında muhalefet partilerini zayıflatmak için çalışmalara girişti. CMP Kırşehir ilinden 5 vekil çıkarmış bu sayede Meclise girebilmişti. CMP’nin daha fazla güçlenmesini önlemek isteyen iktidar ise hızlı bir yasama süreci ile Kırşehir ilini ilçe yapmış, bu sayede gelecek seçimlerde CMP’nin kalesi olabilecek bu il statüsünü kaybettiği gibi vekil çıkarma hakkını da kaybetmişti.

Menderes’in odağında sadece CMP bulunmuyordu. Ana muhalefet partisi olan CHP de bu otoriter hamleye maruz kalacak, CHP’nin kazandığı Malatya ili ikiye bölünerek Adıyaman ili kurulacaktı. DP tarafından gelen bu hamleler, muhalefet sıralarından hiddetli bir şekilde eleştirilse de DP sahip olduğu inanılmaz popülerlik ve Meclisteki ezici üstünlüğüyle kararından geri adım atmayacaktı. Seçimin hemen ardından yapılan bu değişimler DP’nin muhalefet üzerinde olan baskıyı artıracağının bir simgesi, ülkedeki demokratikleşme sürecinin durduğunun da habercisi olacaktı.

DP içindeki anlaşmazlıklar halihazırda bir grup siyasinin kopmasına ve TKP’nin kurulmasına sebep olmuştu. Fakat seçim sonrası dönemde Menderes hükümetinin uyguladığı politikalar ve baskıcı bir rejiminin iyice gün yüzüne çıkması sebebiyle iktidar partisi daha büyük bir çalkantıya sürüklenmişti. 1955 senesinde DP içerisinde adeta muhalefet görevi gören bir grup siyasi Demokrat Partiyi kaosa sürükleyecekti. Ondokuzlar olarak bilinen bu grup “ispat hakkı” üzerine yapılan tartışma sonrası DP ile kafa kafaya gelecekti.

İspat hakkı, dönem Türkiye’sinde büyük bir tartışmaya sebep olmuştu. Kısaca ispat hakkı, hakaret davalarında davalının beyanını ispat etmesi üzerinden beraat etmesini sağlayan bir hak olarak açıklanabilir. Ondokuzlar 1955 senesinde bu hakkın garantiye alınmasını talep etmiş, DP kurmayları ise ellerine gelen yasa tasarısını reddetmişti. Bu olayın ardından yaşanan tartışmalar neticesinde Ondokuzların 9 üyesi partiden tasfiye edilmiş, geriye kalan 10 üye de istifalarını vererek Hürriyet Partisini (HP) kurmak üzere partiden ayrılmışlardır. İçerisinde yapılan değişiklikler ve parti tüzüğünün hazırlanmasının ardından parti liderliğine de önce Ekrem Hayri Üstündağ gelmiş, Üstündağ’ın rahatsızlanmasının ardından da parti liderliği Fevzi Lütfi Karaosmanoğlu’na geçmiştir. Ayrılan 19 vekili başka vekiller de takip etmiş, 1955 yılında kurulan Hürriyet Partisinin Meclisteki sandalye sayısı CHP sayılarını aşmıştır.

Bu ani değişimle Mecliste 2. en büyük parti haline gelen Hürriyet Partisi, ana muhalefet partisi unvanını da CHP’den almıştır. Meclisteki ezici çoğunluğun biraz hafiflemesiyle birlikte muhalefet partileri iş birliği yapmak üzere ortak düşmanları DP’ye karşı bir araya gelmiştir. Öte yandan DP ise yaşanan bu felakete cevap olarak muhalefete baskılarını artırmıştı.