Zappa Zamanlar,

Doğadan yemeğe, edebiyattan ekonomiye okuma ve dinleme notlarını bir araya getirenson sayısında krizdeki ülkelerde ekonominin akıl sağlığıyla ilişkisi üzerine düşünüyor.

Arjantin'de Terapi Enflasyonu

Enflasyonda Türkiye’yle yarışacak ülkelerin başında herhâlde Arjantin geliyor. Bu yıl sonunda Arjantin’de beklenen enflasyon oranı yüzde 90. Ve bu dev enflasyon rakamı bir ilk değil, Arjantinliler yıllardır büyük fiyat artışlarıyla yaşıyorlar. 2001’de yaşanan kriz, ekonomiyi ve toplumsal dengeleri epey bir sallamış. Peso üçte iki oranında değer kaybederken finans sistemi çökmüş, işsizlik devasa boyutlara ulaşmış. Nüfusun yarısından fazlası yoksullaşmış. Ülke, hem olumlu uluslararası konjonktürün etkisi hem de yoğun, istikrarlı bir ekonomi programıyla 2000’li yıllarda eşitsizlikleri ve yoksulluğu azaltarak ekonomik büyümeyi sağlamayı başarmış. Bununla birlikte Christina Kirchner’in başkanlığının ikinci döneminde, 2011-2015 arasında işler tekrar kötüleşmiş, mali dengeler bozulmuş. 2015’te Mauricio Macri’nin muhafazakâr hükümetinin başa gelmesiyle çare yeniden liberal ekonomide aranmış ama kötü gidiş bir türlü durdurulamamış. Son yıllarda da bir yandan salgın bir yandan savaş derken enflasyon almış başını gitmiş. Bununla birlikte muazzam büyüklükte bir döviz karaborsası oluşmuş. İnsanların çoğu dolarlarını evlerde tutuyormuş. 200 milyar dolara yakın paranın özel kasalarda tutulduğu tahmin ediliyor, bu dünyadaki doların yaklaşık yüzde 10’una denk geliyor.

Arjantin ekonomisinin tarihsel seyri keskin dönemeçlerle dolu devasa bir inceleme parkuru. Ekonomik büyüme alanındaki en önemli iktisatçılardan Simon Kuznets yıllar önce bu durumu şöyle ifade etmiş: “dört tür ülke vardır: gelişmiş, azgelişmiş, Japonya ve Arjantin.” Kuznets Japonya’yı bir kenara ayırırken istikrarlı ve hızlı büyüme performansına dikkat çekiyor olmalı. Arjantin için ise durum tam tersi. Arjantin 20. yüzyılın başında dünyanın en güçlü 10. ekonomisi. Sonrası iniş çıkışlarla dolu bir karne… Doğal kaynaklar açısından zengin, başta soya fasulyesi olmak üzere güçlü bir tarım ekonomisi, görece iyi bir sanayi altyapısı var ama bir yandan da ardı arkası kesilmeyen siyasi sorunlar, askeri darbeler, borç krizleri, yoksulluk, vs...

Devamını oku

Abone ol