🐃 Manda Müşterekleri kapsamında her yıl kutlanan Manda Festivali, 1 Haziran'da Ağaçlı köyünde.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kimler için?&nbsp;İstanbul’un kuzeyindeki sulak alanların ve meraların mevcut durumuna şahit olmayı, mandacılarla tanışmayı, sohbet etmeyi, üreticiden tüketiciye aracısız ilişkiler kurmayı dileyenlere.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Neler var?&nbsp;Çobanlarla, biyologlarla, sanatçılarla biraraya geliniyor, yerel üretici pazarlarında dolaşılıyor. Sulak alanları ve meraları kapsayan doğa yürüyüşlerine çıkılıyor. &nbsp;</li></ul><blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(162, 195, 185); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(162, 195, 185); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Herkese ait ve hiç kimseye ait olmayan müşterekleri, yaşamın tüm canlılığını ve geçiciliğini, ormanda saklanışları, sevdiğini gözetmeyi, sese gelmeyi, çamurda yuvarlanmayı kutlamak için bir çağrı bu. Müşterekler siyasetinin önemli temsilcilerinden David Bollier’in de söylediği gibi çevreyi canlandırırken biraz eğlenmekten kimseye zarar gelmez.&nbsp;</blockquote>

Geçen sene bu zamanlardı Karaköy Muhallebicisi’nin üçüncü kuşak temsilcisi Hasan Fehmi Özsüt’le sohbete oturduğumda. Kuşaklararası bir aile işletmesini sürdürmek için görev bilincinden ziyade duygusal bağ yakalamak gerektiğini uzun uzun anlatmıştı. Şehirleşme yüzünden oradan oraya taşımak zorunda kaldığı çiftliğinden bahsederken öfkeyle hüznü aynı anda hisseden tavrı, söz mandalarına geldiğinde bir anda yok olmuştu. Peki hangi unsurlardı Hasan Fehmi Bey’in o duygusal bağı kurmasına aracı?&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(162, 195, 185); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(162, 195, 185); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Dededen miras ismim, bir de çiftlikteki mandalar. Bakma öyle heybetli durduklarına; yeryüzünün en nazik, duygusal ve zeki hayvanlarıdır. Asi ama bir o kadar da hislidirler. Yavrusunu kaybettiğinde kocaman gözlerinden süzülen yaşlara şahit oldum. Günlerce yerinde debelendi, kimseyi yanına yanaştırmadı."&nbsp;</blockquote>19. yüzyılda Balkanlar’dan İstanbul’a göçen bir aile hikayesinin başrol oyuncusu mandalar, yıllar yılı İstanbul’un ayrılmaz parçalarındandı. Şehrin tarım, tarih ve kültür mirasının şekillenmesinde üstlendikleri rol, İstanbul modern bir metropole dönüştükçe kademeli olarak değişti. Şehirleşme ve teknoloji tarımsal uygulamalarda değişikliklere yol açarken bu heybetli hayvanların etrafında şekillenen geleneksel mandacılık da geriledi. Bugün, şehrin manzarasında varlıkları çok daha az belirgin olsa da mandaların İstanbul'un "müşterek" hafızasındaki yeri sabit.&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.climavore.org/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">CLIMAVORE</a> platformunun kurucuları <a fr-original-style="" href="https://www.rca.ac.uk/more/staff/daniel-fern%C3%A1ndez-pascual/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Daniel Fernández Pascual</a> ve <a fr-original-style="" href="https://www.rca.ac.uk/more/staff/alon-schwabe/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Alon Schwabe</a>’nin de İstanbul’da katıldıkları bienalin ardından ilgilerini ilk çeken şehirdeki sulak alanlar, mandacılar ve İstanbul'un mutfak mirası arasındaki ilişki oluyor. <a fr-original-style="" href="https://cooking-sections.com/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Cooking Sections</a>’la kendilerini dünyayı gıda aracılığıyla organize eden sistemleri inceleyen mekansal uygulayıcılar olarak tanımlayan ikili, 2023'te mandaların mirasını sürdürmek ve iklim krizinde hem kurak hem de sulak alanlar için gıda yollarını yeniden hayal etmek üzere Water Buffalo Commons nam-ı diğer Manda Müşterekleri projesine başlıyorlar.&nbsp;Bugün apéro’da, Daniel ve Alon "İklim değişirken nasıl besleneceğiz?" sorusunun yanıtlarını ararken ortaya çıkan CLIMAVORE teriminin ilişkiler örgüsünü anlatıyor. İkilinin Türkiye’yle buluşmasının ardından geliştirdikleri Manda Müşterekleri&nbsp;projesinde sözü; tarım-gıda çalışmaları, insan-gıda etkileşimi gibi ilgi alanlarına sahip akademisyen <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/kubrayuzuncuyil/?hl=en" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Kübra Sultan Yüzüncüyıl</a>&nbsp;devralıyor: İstanbul’un kuzeyindeki kentleşme politikalarının sebep olduğu ekolojik yıkımı, kaybedilen sulak alanları, meraları ve mandaları anlatıyor.&nbsp;Yeniköy'de yaşayan Gülpembe Hanım'ın Boşnak sofralarının tanınır siması "soka"ya akraba&nbsp;sulu peynir tarifi Reçete'de. Manda sütünden.Afiyetler,Reyhan

İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.

Aposto'nun iştah ve ufuk açan yemek yayını.

apéro

Sahi, İstanbul'da manda mı var? Tüm kentleşme politikalarına rağmen evet, hâlâ var. CLIMAVORE teriminin ilişkiler örgüsü ışığında İstanbul mandalarının şehrin müşterek hafızasındaki ve mutfak mirasındaki yerini masaya yatırıyoruz.