Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu, bu hafta sokak hayvanlarının katledilmesinin önünü açacağı gerekçesiyle tepki çeken 38 maddelik “Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”nin görüşmeleri için toplandı. Görüşmelerin ilk oturumunda yasa teklifinin ilk üç maddesi kabul edildi. Buna göre, "İnsan, hayvan ve çevre sağlığı gözetilmek kaydıyla" ifadesi eklenen kanuna "sahipli" ve "sahipsiz" hayvan tanımı gelirken "bakımevi" olarak adlandırılan barınakların tanımında da uyum değişikliği yapıldı.

• Bir adım sonrası: TBMM Tarım Orman ve Köyişleri Komisyonu’ndaki görüşmelere 22 Temmuz Pazartesi günü saat 14.00’te devam edilecek.

Ancak tartışmalar hız kesmiyor. Yasaya karşı çıkanlar, çözümün itlaftan değil kısırlaştırmadan geçtiğini söylerken, tasarıda sorumsuz hayvan yetiştiriciliğine yönelik önlemler ya da hayvanları sokağa salanlara ilişkin caydırıcı cezaların yer almaması da dikkat çekiyor.

Bugün başta Türkiye'de kaç sokak köpeğinin yaşadığı olmak üzere, elimizdeki verilerle kısırlaştırmanın maliyetine, belediyelerin barınak sayısına, sahipli-sahipsiz köpek oranlarına dünyayla karşılaştırmalı olarak bakıyoruz.

Türkiye’de sokak köpeği sayısı

Türkiye'deki sokak köpeklerinin sayısı, yerel yönetimlerin düzenli kayıt tutmaması nedeniyle tam olarak bilinmiyor. Elimizdeki veriler de köpek sayısı artış gösterdiği için birkaç yıl içerisinde güncelliğini yitiyor.

İddialar: Buna rağmen Türkiye’de 10 milyon sokak köpeği olduğunu iddia edenlerin dayanağı belli değil. Elimizdeki farklı kaynaklar tam bir rakama ulaşmayı mümkün kılmasa da en azından dolaşıma giren 10 milyon rakamının abartılı olduğunu gösteriyor.

• Türkiye Veteriner Hekimler Derneği’nin 2023 tarihli “Sahipsiz Sokak Hayvanları Raporu”na göre Türkiye’de 6,5 milyondan civarı sahipsiz köpek olduğu tahmin ediliyor.
• Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre Türkiye’de sokakta yaşayan köpeklerin sayısı yaklaşık olarak 3,5 milyon.
• Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 2022 verilerine göre Ankara'da 90 bin, İstanbul'da 129 bin, İzmir'de 450 bin sokak köpeği yaşıyor. Yani Bakanlığın verileri 2024 itibarıyla, 81 ilin toplamında 4 milyona yakın sokak köpeğinin olduğunu söylüyor.

• Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 27 Mayıs Pazartesi günü sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ise sokak köpeklerinin sayısının 4 milyona yakın olduğu tahmin edildiğini paylaştı.

Sonuç olarak: Dünya Sağlık Örgütü'nün dünya genelinde 700 milyon köpek bulunduğunu ancak bu köpeklerin sadece %75’inin serbest gezmesine izin verildiğini söylüyor. Türkiye'de İstanbul, İzmir ve Ankara illerindeki köpek popülasyonlarının toplamı yarım milyona bile ulaşamazken 81 ildeki toplam köpek sayısının 10 milyona ulaşabileceğini söylemek güç.

Kısırlaştırma oranları

Dünya Sağlık Örgütü sokakta yaşayan hayvanların sayısının azalması için yüzde 70’nin bir sene içinde kısırlaştırılması gerektiğini söylüyor.

• Bu rakam Türkiye'de 4 milyon sokak köpeğinin yaşadığını kabul edersek 2,8 milyona denk geliyor.

2004-2022 arasında kısırlaştırılan hayvan sayısı ve ulaşılması gereken kısırlaştırma sayısı

• Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2023 Yılı İdari Faaliyet Raporu’na göreyse yerel yönetimler tarafından 2004-2023 döneminde 2.450.365 köpek kısırlaştırıldı. Yani 19 senede kısırlaştırılan toplam köpek sayısı bile 1 senede kısırlaştırılması gereken köpek sayısına ulaşamadı.

Kaç belediyenin bakımevi var?

Türkiye'de de 2021'de yapılan değişiklikle nüfusu 75 bini aşan belediyelere 2022 sonuna kadar, nüfusu 25 bini aşan belediyelere ise 2024 sonuna kadar bakımevi kurma yükümlülüğü getirildi. Ancak bu yükümlülük yerine getirilmedi.

• HAKİM’in paylaştığı verilere göre, 1.389 belediyenin bulunduğu Türkiye’de her biri ortalama 105 hayvan kapasiteli 322 bakımevi bulunuyor.
• Tarım ve Orman Bakanlığı raporuna göre 2004-2023 döneminde 529.486 hayvan yerel yönetimlere bağlı bakımevlerinden sahiplendirilmiş.
• Türkiye, köpek sahibi insan oranı bakımından Avrupa'da son sıradayer alıyor.
  • Sayılar: Türkiye'deki hanelerin sadece %5'inde köpek bulunuyor. Romanya ve ABD’de ise köpek sahipliği oranı %45, İspanya'da %27 İngiltere'de ise %33.

DEVAMINI OKU