Uluslararasi ilişkiler anarşiktir. Devletler gücü oranında doktrin koyarlar. Uluslararası hukuka karşı dahi kendi istediklerini dayatırlar. Oldubittiler ve “çürümüş” ikili anlaşmalarla işlerini götürürler.

ABD, 2. Dünya Savaşı’ndan sonra kendi dayattığı ama işine geldiğinde tanımadığı kurum ve kurallara dayalı dünya düzeninden zaten bir süredir uzaklaşıyordu. Soğuk Savaş sonrası tek kutupluluğun çok merkezli bir denkleme dönüşmeye başlaması ve ülkenin “terörizmle savaşı” çoğu zaman uluslararası alanda züccaciye dükkanına giren fil gibi davranmasına neden oluyordu.

ABD’yi önceleyen bir siyasetle “içe dönme” vaadi olsa dahi kabine için seçtiği isimlere bakılacak olursa Trump, Ocak 2025’deki başkanlık devir teslim töreninden sonra bu filin kulağına bir de kelebek konduracak.

Trump’un siyaset yapma biçimi

Uzun yıllardır kamusal bir figür olan Trump kendi gücünü iş insanı olarak ve özel hayatında tüm dünyanın yıllardır şahit olduğu üzere çıkarı ve stratejik hedefleri doğrultusunda sert bir şekilde, adeta bir “zorba” gibi kullanıyor.

İlk başkanlığında ve seçim çalışmalarında gördük ki karakteri siyaset yapışına da yansıyor. Dolayısıyla ABD’nin zaten geleneksel olarak benzer şekilde uyguladığı “devlet gücü”nü başkan olarak kendi meşrebince kullanması çok muhtemel.

ABD Kongresi’nin iki kanadı olan Temsilciler Meclisi ve Senato’da Cumhuriyetçilerin üstünlüğü kazanmasıyla da Trump’ın karşı olduğunu iddia ettiği “Amerikan müesses nizamının” başkana ne kadar karşı durabileceği ise şüpheli.

Trump 'ABD’ye de karşı' olduğu iddiasıyla seviliyor

Ne gariptir ki, dünyanın genelinde Türkiye gibi ABD’nin “geleneksel müttefiki” olsa dahi Amerikan tek taraflılığından ve bu nobran politikalarından memnun olmayan karar vericiler ve kamuoyu, Trump’ın meydan okuduğu bu “uluslararası” düzenden duydukları rahatsızlık dolayısıyla Trump’ı sıcak karşılıyor.

Ancak yine Türkiye örneğindeki gibi Trump, ikili ilişkilerde bir sorun sırasında seleflerinin aksine görüşme masasına otursa dahi, pazarlık için bir eliyle sizinle tokalaşırken, istediği olmayınca sizi kendi pozisyonuna zorlamak için diğer eliyle arkasında sakladığı sopayı kafanıza indiriveriyor.

FETÖ suçlamasıyla yargılanan ABD’li Rahip Brunson’un serbest bırakılması için bir gecede Türkiye ekonomine verdiği zararı unutmayalım. Ha keza Türkiye’nin F35 programından çıkarılması da kendisinin dönemine denk geliyor.

• Durum buyken, Soğuk Savaş müttefikleri Türkiye ile ABD arasında uzun zamandır öznel çıkarlar dolayısıyla Doğu Akdeniz, Karadeniz ve Ortadoğu’da sürekli sınanan ilişkilerdeki anlaşmazlık noktalarında yaşanması muhtemel gelişmeler bu tavırdan azade olabilir mi?
• Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “dostum Trump” diye hitap ettiği bir ABD başkanı, geçmişte bir dostluk hukuku gözetmezken gelecekte bu anlaşmazlık noktalarında neler yapabilir?

Karamsar olmak için çok neden var. Perşembenin gelişi çarşambadan bellidir derler ancak uluslararası ilişkilerde sürekli değişen dengeler ve konjonktür, Trump’un gelecek dönemde uluslararası alanda yapmayı vadettikleri dolayısıyla Türkiye için olası zararlar yanında bazı alanlarda fırsatlar da doğabileceğini gösteriyor.

DEVAMI İÇİN