Yazı: Yasemin Oral

Yarın 21 Şubat Uluslararası Anadili Günü. Bu gün, 25 yıldır dünyada dilsel ve kültürel çeşitliliğe ilişkin farkındalığı artırmak, yok olma tehlikesi altındaki dillere dikkat çekmek ve çokdilliliği savunmak amacıyla kutlanıyor. Ne var ki yılda bir defa kutladığımız diğer pek çok günde olduğu gibi, günün anlam ve önemine ilişkin etkinlikler ve sözler sadece bu özel günle sınırlı kalıyor; somut adımlara ve kalıcı politikalara dönüşmüyor.

• Nitekim, bilim insanları da dünya üzerindeki yaklaşık 7.000 dilin en az yarısının 21. yüzyılın sonuna kadar yok olacağını öngörüyor.

Bu son derece hiyerarşik sistemi incelediğimizde, dünya üzerinde konuşulan dillerin yaklaşık %98’inin toplam dünya nüfusunun %10’undan daha azı tarafından kullanıldığını görüyoruz. Bu kategorideki çoğu dilin 1.000’den az konuşanı kalmıştır. Küresel dil sistemi içindeki yaklaşık 100 dil ise dünya nüfusunun yaklaşık %95’i tarafından kullanılmakta olup genellikle kurumsallaşmış, merkezî bir konuma sahip ulusal dillerden oluşmaktadır.

• Arapça, Çince, ve İspanyolca gibi dillerden oluşan bir düzine dilin her birinin dünyada 100 milyondan fazla konuşucusu olup, süper-merkezî bir konumu bulunmaktadır. İngilizce ise dünya tarihinde hiper-merkezî bir konuma ulaşmış ilk dil olarak yerini almıştır.

Bugün dil kayıpları oldukça endişe verici bir hızda yaşanıyor ve her iki haftada bir dil yok oluyor. Dilsel çeşitliliğin yok olma hızı, biyolojik çeşitliliğin yok olma hızından çok daha yüksek.

YAZININ DEVAMI