Yapay Zeka Eylem Zirvesi devletlerarası rekabete ilişkin ne anlatıyor?

Fransa, 10-11 Şubat tarihlerinde Yapay Zeka Eylem Zirvesi’ne ev sahipliği yaptı. Zirve, toplam 61 devletin temsilcilerinin açık, kapsayıcı ve etik bir yapay zeka için imzaladığı ortak bir deklarasyonun ilanına da sahne oldu.

Yazı: Merve Özdemirkıran Embel

Donald Trump’ın Ocak ayında ABD Başkanı olarak göreve başlamasıyla beraber Atlantik’in Batı kıyısından neredeyse her gün uluslararası müesses nizamı yerinden oynatacak haberler geliyor. Trump’ın karar ve uygulamaları, klasik dış politika konularının yanı sıra ABD ekonomisi ve göreve geldiğinden beri yanından ayırmadığı Elon Musk gibi teknoloji sermayedarlarına rakip olacak inovasyon ve girişimleri de hedef tahtasına yerleştiriyor.

Nitekim Çin’de geliştirilen yapay zeka uygulaması DeepSeek’in piyasaya sürülmesiyle Trump, ABD teknoloji endüstrisinin bu etkili uygulama karşısında önlem alması gerektiğini vurguladı. Öyle ki Trump, bir yandan ABD’deki teknoloji üreticilerine “Daha iyisini daha ucuza yapın” talimatı verirken diğer yandan Çin’i piyasayı bulandırmak ve ABD’de üretilen teknolojiyi kopyalamakla suçladı.

  • Özetle uluslararası sistemde hâlihazırda pek çok gerilim kaynağı mevcutken yapay zeka endüstrisi de ulusaşırı ve devletötesi bağlamından çıkıp devletlerarası rekabetin bir parametresi olduğu yeni bir konuma yerleşti.

Çin’in DeepSeek’i, küresel teknoloji pazarında ve siyasette önemli dalgalanmalara yol açarken yapay zeka endüstrisinin devletlerarası rekabette giderek genişleyen varlığına ilişkin bu kez Avrupa’dan da kuvvetli bir ses geldi. 1980’lerde, webin doğuşundan çok önce çevrimiçi bankacılık ve tatil rezervasyonu gibi hizmetler sunan Minitel teknolojisini geliştirmesinden bu yana devrimsel nitelikte ve öncü teknolojilerin üretimi konusunda geride kalan Fransa, 10-11 Şubat tarihlerinde düzenlenen Yapay Zeka Eylem Zirvesi ile tekrar sahneye çıktı.

Üstelik: Trump’ın rekabet konusundaki endişelerini körükleyecek bazı aktörler de ülkesini dünya politikasında daha etkili bir aktöre dönüştürme iddiası olan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’u sahnede yalnız bırakmadı. Yapay zeka geliştirme ve uygulama konusunda önemli bir ilerleme kaydeden Hindistan’ın onur konuğu olduğu zirvede Hindistan Başbakanı Narendra Modi, zirve boyunca Macron ile oldukça yakın bir görüntü verdi.

Çin’in de katıldığı zirvede Fransa, Asya’nın yapay zeka alanında öne çıkan bu iki yıldızının desteğini alarak toplam 61 devletin temsilcilerinin açık, kapsayıcı ve etik bir yapay zeka için imzaladığı ortak bir deklarasyonun ilanına ev sahipliği yaptı.

Hükümetin yapay zeka stratejilerini geliştiren ve yönlendiren NITI Aayog (National Institution for Transforming India) etrafında şekillenen yapay zeka, Hindistan için kısa sürede bir dış politika aracı hâline geldi. Ayrıca Hindistan hükümeti, yapay zeka teknolojilerinin ülkenin çeşitli sektörlerine entegrasyonunu sağlamayı amaçlayan “AI for All (Herkes İçin Yapay Zeka)” başlıklı stratejik programını 2018’de hayata geçirerek yapay zeka teknolojileri ve devlet arasındaki ilişki açısından dikkat çekici başka bir örnek daha oluşturdu. Bu nedenlerden ötürü Batı ve özellikle ABD ile, Çin kadar gerilimli ilişkileri olmayan Hindistan’ı bu zirvede öne çıkarmak ve yapay zeka alanında değerli bir ortak olarak tanımlayarak Fransa’nın yakınına çekmek, Macron’un hanesine bir kazanım olarak yazıldı.

YAZININ DEVAMI


NEREDE YAYIMLANDI?

Quando İçgörüQuando İçgörü

BÜLTEN SAYISI

PREMIUM'A ÖZEL

📸 Algoritmik şöhret, SXSW 2025

Geleneksel şöhret kavramı, yerini algoritmaların yönettiği, kısa ömürlü ama yüksek etkili bir tanınırlık biçimine bıraktı. Teknoloji, film ve müzik festivali South by Southwest 2025, 7 Mart Cuma günü kapılarını ziyaretçilere açtı.

13 Mar 2025

📸 Algoritmik şöhret, SXSW 2025

İLGİLİ OKUMALAR