Osmanlı tarihçisi Cemal Kafadar'ın Harvard Üniversitesi'nin Ortadoğu Çalışmaları Merkezi'ndeki direktörlük görevinden alınması ve öncesinde Massachusetts’teki Tufts Üniversitesi'nde doktora öğrencisi olan Rümeysa Öztürk'ün gözaltına alınması, ABD üniversitelerinde Trump dönemi öncesi başlayan ve Filistin'i ifade özgürlüğü ve akademik özgürlüğün bir "istisnası" olarak gören zincirin son halkaları. Peki ABD üniversitelerinde neler oluyor?

Yazı: Deren Ertaş

25 Mart günü, Massachusetts’teki Tufts Üniversitesi'nde doktora öğrencisi ve Fulbright bursiyeri, Türk vatandaşı Rümeysa Öztürk, iftar yemeğine giderken yolda maskeli birkaç kişi tarafından durduruldu. Kendisine ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi'nden olduklarını ve ülkede yasa dışı olarak bulunduğunu bildirdiler.

• Öztürk'ün tutuklanma karşısında yaşadığı şok ve şaşkınlık, ajanların onu götürmeden önce kelepçelediklerini de gösteren kamera kayıtlarından görülebiliyor.

Tutuklamanın ardından bir hükümet sözcüsü "Vize bir hak değil, bir ayrıcalıktır" dedi:

"İç Güvenlik Bakanlığı ve Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza soruşturmaları Öztürk'ün Amerikalıları öldürmekten zevk alan yabancı bir terör örgütü olan Hamas'ı destekleyen faaliyetlerde bulunduğunu tespit etmiştir. Amerikalıları öldüren teröristleri yüceltmek ve desteklemek, vizenin sonlandırılması için gerekçedir. Bu sağduyulu bir güvenlik anlayışıdır."

Öztürk, tutuklanmasından neredeyse bir yıl önce Tufts Daily'de, bir öğrenci grubunun İsrail'le bağlantılı şirketlerden ayrılma talebine üniversitenin verdiği yanıtı eleştiren bir köşe yazısı yayımlamıştı. 25 Mart 2025'te Louisiana'daki bir gözaltı merkezine götürüldü.

Amerikan üniversitelerinde tutuklama dalgası

Öztürk'ün davası, geçen ay Amerikan üniversitelerini kasıp kavuran bir dizi tutuklama dalgasının sadece sonuncusuydu. Her şey yetkililerin 8 Mart'ta Filistinli bir aktivist ve yakın zamanda Columbia Üniversitesi mezunu olan Mahmut Halil'i sekiz aylık hamile eşiyle yaşadığı apartman dairesinde tutuklamasıyla başladı. ABD’de öğrenci vizesiyle bulunan Öztürk'ün aksine Halil, yeşil kartlı daimi ikamet sahibi. Öztürk gibi o da Filistinlilere yönelik etnik temizliğe karşı çıkmıştı. Columbia Üniversitesi Apartheid Divest'in sözcülüğünü yapmış ve Bahar 2024'teki protesto dalgası sırasında grupla üniversite arasında arabuluculuk yapmıştı.

YAZININ DEVAMI