ABD Başkanı Donald Trump'ın Ortadoğu gezisi, Suudi Arabistan'ın yapay zeka vizyonunu da yeniden gündeme taşıdı. Yapay zekanın kimileri tarafından "şeytani bir oyun" olarak görüldüğü Türkiye'de ise ileride tarih sınavlarında soru olarak çıkmaya aday, matbaanın yüzlerce yıl gecikmesi benzeri yeni bir hikaye yaratmanın eşiğindeyiz. Buradaki bir yıllık gecikme bile onlarca yıla bedel bir açık yaratabilir.

Yazı: Ümit Alan

Birkaç yıl olmuştur. Suudi Arabistan’ın yapay zeka ile ilgili vizyonunu ilk okuduğumda çok şaşırmıştım. Benim için Suudlar, petrol parasını saçıp savuran, petrol bittiğinde ya da ona alternatif enerji kaynakları yükseldiğinde ne yapacağını bilemeyecek bir hanedandı.

Avrupa’da futbol kulüpleri, Türkiye’de arsalar, gayrimenkuller satın alabilir ya da dünya futbol yıldızlarını reddedilemeyecek kadar uçuk tekliflerle ülkelerine transfer edebilirlerdi ama bu yapay zeka merakı da nereden çıkmıştı? Nihayetinde yapay zeka, çipinden hammaddesine, geliştirme zorluklarından nadir bulunan uzmanlarına hatta elementlerine kadar oldukça komplike bir alandı.

Tamam, Suudi Arabistan’ın çok parası vardı ama bu yapay zeka da öyle “Bastırdım parayı geliştirdim işte” diye gelip geçilecek bir şey değildi. Bu alandaki stratejik derinlik ihtiyacı ve konunun jeopolitiği, kralını tanımazdı açıkçası.

Sonra tabii ki inceledim ve bu atağın ardında hiç hafife alınmayacak bir vizyon ve strateji buldum.

Trump’ın Ortadoğu ziyaretinin kaldıracı olarak yapay zeka

Suudi Arabistan’ın yapay zeka vizyonunu uzundur izlememe rağmen ancak yazma fırsatı buldum, çünkü ABD Başkanı Trump’ın son Ortadoğu ziyareti öncesi New York Times’ta Ana Swanson ve Tripp Mickle imzalı bir makale heyecanla duyuruyordu:

"Başkan Trump Ortadoğu'ya doğru yola çıkarken, ABD'nin yapay zeka çipleri üzerindeki hakimiyeti onun için güçlü bir kaldıraç hâline geldi."

Çünkü Suudi Arabistan başta olmak üzere, Körfez devletlerinin yapay zeka sistemlerini çalıştıran süper bilgisayarları barındıran veri merkezleri inşa etmek gibi bir planları vardı. Bu planların gerçekleşmesi de hâliyle Nvidia ve AMD gibi ABD şirketleri tarafından üretilen güçlü yapay zeka çiplerinin edinilmesine bağlıydı.

İşte bunun için de ABD hükümetinin izni gerekliydi. Suudlar bu konuda bağlayıcı anlaşmalar yapmak istiyordu ve görüşmelerin kalbinde de bu mesele olacaktı. Nitekim Suudi Arabistan, Trump’ın ziyaretinden hemen önce devlet destekli yapay zeka girişimi Humain’i başlattı.

YAZININ DEVAMI