Yazı: Emircan Yaman

Son zamanlarda ekonomi, siyaset ve dış politika haberlerinde sıkça duyduğumuz bir kavram mevcut: Nadir toprak elementleri yani NTE.

Neodim, seryum, lantan gibi 15 elementten meydana gelen NTE kavramı, 21.yüzyıl itibarıyla adeta petrol kadar önemli hale geldi. Öyle ki Çin, elindeki NTE rezervlerinin gücünü kullanarak ABD ile yaptığı ticaret müzakerelerini durma noktasına getirebiliyor ve bu sayede ek imtiyazlar alabiliyor. Yine aynı elementler, ABD Başkanının uzun süredir diplomaside yeri olmayan ilginç anlaşmalar yapma fikrine sıcak bakmasına neden olabiliyor.

Peki nedir bu NTE, neden bu kadar önemlidir ve bu alanın en güçlü oyuncuları kimlerdir?

Önemi nedir?

“21. yüzyılın petrolü” olarak da ifade edilen NTE’ler sahip oldukları benzersiz manyetik, ışıl ve katalitik özellikler sayesinde günümüzde birçok yüksek teknoloji sektörünün bel kemiğini oluşturuyor. Bugün üretilen uydu sistemleri, roketler, jet motorları, elektrikli otomobiller, radarlar, yeni nesil savunma sanayi ekipmanları, elektronik harp sistemleri gibi pek çok ürün ağırlıklı olarak NTE’lere bağımlı.

• Öyle ki henüz yakın zamanda ABD ve AB’den bazı otomotiv üreticileri, Çin’in nadir toprak elementi ihracatına getirdiği ihracat kısıtlamaları nedeniyle yaz ayında fabrikalarını kapatmak zorunda kalabilecekleri konusunda uyarıda bulundu.

Yüksek teknoloji üretimi kadar fosil yakıtlardan kurtuluş da NTE’lere bağımlı. Özellikle rüzgar türbinlerinde kullanılan güçlü mıknatıslar ve elektrik motorları yüksek oranda NTE bileşeni içeriyor. Bunun farkında olan Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) da Paris İklim Anlaşması hedeflerine ulaşılması halinde, nadir topraklara olan talebin büyük bölümünün temiz enerji teknolojilerinden geleceğini düşünüyor. Özellikle 2040 yılına gelindiğine bu talebin toplam talebin %40’ını oluşturabileceği düşünülüyor.

DEVAMINI OKU