İnsanlık için 3,8 milyar yıldır dünyada süren yaşam ağının küçük kardeşleri denebilir. O kadar küçük ki dünyanın oluşumundan şimdiye kadar geçen zamanı 24 saate oranladığımızda insanlığın varlığı, son üç saniyeye tekabül ediyor. Peki görece yakın geçmişe kadar kendi kendine yeten hatta kendi kendini iyileştiren bu sistemden neler öğrendik ya da öğrenebiliriz? Biyomimikri işte bu sorulara cevap arıyor.

Yazı: Deniz Aytekin

Yunanca yaşam anlamına gelen bios ve taklit etmek anlamına gelen mimesis kelimelerinden oluşan “biyomimikri” temelde insanlığın sorunlarını çözmek için taklit etmek ya da ilham almak üzere doğanın modellerini, sistemlerini, süreçlerini ve unsurlarını inceliyor.

İnsanlık karşılaştığı zorlukların üstesinden gelmek için tarih boyunca doğayı izledi. İlk insanlar avlanma, barınma ve hayatta kalma tekniklerini hayvanları çevreleriyle etkileşim hâlindeyken gözlemleyerek öğrendi. Ayılar ve kaplanlar gibi üstün avlanma içgüdüleri ve dev pençeleri yoktu belki ama benzer teknik ve aletler geliştirmeyi başardılar. Giderek daha karmaşık yöntemler uygulamaya başlayan insanlık bir noktadan sonra diğer canlıların aksine, doğayla iç içe ve uyumlu yaşamaktan uzaklaşarak doğaya hükmetme yolunu seçti.

Leonardo Da Vinci, üzerinde yıllarca çalıştığı muhteşem “uçan makine”sine binip yerden havalanamadı belki ama kuşların anatomisi ve uçuşu konusunda gözlemlerini içeren sayfalarca eskizi ve notları tarihe biyomimikrinin ilk kayıtlı örnekleri olarak geçti. 1903 yılında ilk uçağı yapmayı ve uçurmayı başaran Wright Kardeşler de uçağın tasarımında güvercinlerden ilham almıştı.

YAZININ DEVAMI