Lübnan’da gündem bir kez daha ülkenin asli askerî gücü olan Hizbullah’ın silahları. Bazı kaynaklar, ABD ve İsrail’in Hizbullah’ı silahsızlandırma baskısının bir ölçüde sonuç verdiğini ve örgütün geri adım atabileceğini öne sürüyor. Peki değişen Ortadoğu dengelerinde Hizbullah nasıl bir sürecin içerisinden geçiyor?

Yazı: Kavel Alpaslan

Lübnan’da gündem bir kez daha ülkenin asli askerî gücü olan Hizbullah’ın silahları. Bazı kaynaklar, ABD ve İsrail’in Hizbullah’ı silahsızlandırma baskısının bir ölçüde sonuç verdiğini ve örgütün geri adım atabileceğini öne sürüyor. Hizbullah’ın açıklamasında ise İsrail tarafından ihlal edilen ateşkes ve Lübnan’ın egemenlik hakları vurgulanarak "teslimiyeti kabul etmeyecekleri" dile getiriliyor.

Peki değişen Ortadoğu dengelerinde Hizbullah nasıl bir sürecin içerisinden geçiyor? İsrail ile savaşın getirdiği yıkım ülke içerisindeki statükoyu ne ölçüde etkiliyor? Cihatçıların liderliğindeki Suriye’nin İsrail ile işbirliği, Hizbullah için ne anlam ifade ediyor?

Bu soruları "silah bırakma" ve "ateşkes" gündemi üzerinden yanıtlamadan önce, mevcut durumu gözden geçirelim.

Zamanın hızlı aktığı bir yıl

İsrail’in 2023’ten bu yana Filistin üzerinden tüm bölgede başlattığı yoğun saldırıların en önemli hedeflerinden biri Hizbullah’tı. Lübnan’ın Şii nüfusu ve İran tarafından desteklenen Hizbullah ile İsrail arasında yaşanan çatışmada örgüt, başta Eski Genel Sekreteri Hasan Nasrallah olmak üzere lider kadrosunun önemli bir bölümünü kaybetti. Tel Aviv, 2024 yılında Lübnan’a saldırılarını yoğunlaştırarak kara işgaline girişti. Neredeyse 1 buçuk milyon Lübnanlı yaşadıkları bölgeleri terk etmek zorunda kaldı; 3 bin 500’ü aşkın Lübnanlı (231’i çocuk) hayatını kaybetti1. Pek çok yerleşim yeri ise İsrail ordusunun saldırıları sonucu yerle bir edildi.

Geçen Kasım ayında ise ABD ve Fransa’nın arabuluculuğunda bir ateşkes ilan edildi. Ancak İsrail’in başkent Beyrut da dahil olmak üzere Lübnan’a yönelik gündelik saldırılarında değişen bir şey yok. Hatta ülkenin güneyindeki 5 nokta hâlâ İsrail işgalinde. Hizbullah ise Tel Aviv’in suikastlarına ve keyfî bombardımanlarına misilleme yapmamayı tercih ediyor.

Lübnan’ın doğusuna bakacak olursak Suriye’de Hizbullah’ın müttefiki Beşar El Esad’ın Aralık 2024 devrilmesi, İran-Irak üzerinden gelen örgütün silah tedarik hattını ciddi ölçüde kesintiye uğrattı. Eski IŞİD ve El Kaide lideri Ebu Muhammed el-Colani’nin Batı desteği ile iktidara gelişi ile birlikte İsrail ile Suriye arasında çeşitli yakınlaşmalar yaşandı.

İsrail, 1967’den beri Suriye’nin Golan Tepeleri’ni işgal ediyor. Colani ise Tel Aviv ile kurulan ilişkileri iyi tutmak için hem geçmiş işgali kabul etmeye hazırlanıyor hem de Aralık 2024’ten bu yana İsrail’in Şam sınırına kadar genişlettiği işgal hattına sessiz kalıyor. İsrail, Suriye içerisinde dilediği askerî operasyonları düzenleneme ve tutuklamalar yapma vizesini almış görünüyor. Ayrıca Lübnan sınırında silah kaçakçılığına operasyon görüntüleri servis ediyor. Geçen aylarda yine bu sınır hattında Lübnanlı Şii nüfusun yaşadığı yerleşimlerdeki aşiretlerle Suriye’deki cihatçılar arasında şiddetli çatışmalar yaşanmıştı.

YAZININ DEVAMI