Komisyonun oluşturulması, önceki çözüm sürecinde de ana koşullardan biri olarak gündeme gelmişti ancak komisyon kurulamamıştı. Bu anlamda tarihî bir nitelik taşıyan komisyonun çalışmaları nasıl bir sonuç verecek, farklı ülkelerdeki benzer komisyonlar gibi etkin çalışabilecek mi, bunu süreç gösterecek.

Yazı: Gökçer Tahincioğlu

Türkiye, bugüne kadar farklı dönemlerde PKK’nın tamamen silah bırakması ve eylemlerine son vermesi için girişimler başlattı.

90’lı yıllarda ve 2000’li yılların başında bu süreçler genelde müzakere yürütülmeden, PKK’lıların silah bırakması ve Türkiye’ye dönmesine yönelik yasa çıkartılmasından ibaretti. Bu yasalar da genellikle "Pişmanlık", "Eve Dönüş" gibi isimler taşıyordu.

• Abdullah Öcalan da aynı dönemlerde PKK’nın eylemlerine ara vermesi, ateşkes gibi açıklamalarda bulundu ve çağrılar yaptı. Söz konusu yasalar da genellikle bu dönemlerde çıkartıldı. Ancak ne yasalar sorunun çözümünü sağlayabildi ne de yapılan çağrılar.

2010’dan itibaren AKP iktidarı, birden fazla kez müzakere yoluyla "çözüm süreci" adı altında süreçler yürüttü. Özellikle 7 Haziran seçimi ile biten süreç tarihe geçti. Zira ilk kez süreçte rol alanların ceza almaması için çerçeve bir düzenleme çıkartılmış, "Dolmabahçe mutabakatı" adı altında bir mutabakat metni de kamuoyuna açıklanmıştı.

Ancak AKP’nin ilk kez tek başına iktidar olmaya yetmeyecek bir oranda oy aldığı 7 Haziran seçiminden sonra yaşananlar süreci sonlandırdı. Önce Hendek operasyonları başlatıldı, ardından da 15 Temmuz darbe girişimi nedeniyle olağanüstü hâl ilan edildi. Süreçte rol alan HDP’li siyasetçilerin neredeyse tamamı tutuklandı.

Tarihte örneğine az rastlanır sert bir dönem başladı. Kimse bu dönem devam ederken, üstelik kayyum uygulamaları CHP’ye de sıçramışken yeni bir süreç başlamasını beklemiyordu. Ancak “bölgesel etkiler” başlığı ile açıklanmaya çalışılan gelişmelerden hemen önce MHP lideri Devlet Bahçeli’nin DEM Partililerin elini sıkmasıyla yeni bir döneme girildi.

• PKK tarihinde ilk kez müzakereler çerçevesinde fesih kararı aldı ve ilk kez PKK’lı bir grup, sembolik olarak silah bırakma töreni yaptı.

Şimdi de tarihte ilk kez TBMM’de bu sürecin parçası olarak bir komisyon oluşturulacak. CHP’nin komisyonda olup olmayacağı henüz netleşmedi ancak en azından başlangıçta masaya oturması bekleniyor. İlkelerini “Anayasa müzakeresi olmayacak” başlığıyla açıklayan CHP, aksi bir durumda masadan kalkacak.

YAZININ DEVAMI