Zerdüştlerin cenaze törenlerine ev sahipliği yapan Sessizlik Kuleleri, değişen rejimin izlerini taşıyan, geçmişte bu coğrafyada yaşanan ritüellerin sessiz tanıkları olarak ayakta duruyor. Farklı coğrafyalarda ve kültürlerde uygulamalar değişse de, sorulan soru aynı kalıyor: "Ölüm nedir ve insan, doğanın bir parçası olarak bu gerçekle nasıl yaşamalı?"

Yazı: Yağmur Arat

İran seyahatimi planlarken, Zerdüştlüğün Yezd kentinde hâlâ yaşayan bir inanç olduğunu öğrenmem bu şehri rotama eklememe neden oldu. Yezd’e gitmeden önce bir süre Tahran ve İsfahan’da zaman geçirdim; ülkenin günlük yaşamını, ritmini ve kültürel çeşitliliğini yakından gözlemleme fırsatı buldum. Bu şehirler, İran’ın bugünkü yüzünü anlamak için önemli duraklardı.

Ardından İsfahan’dan Yezd’e doğru yola çıktım. Yaklaşık yedi saat süren yolculuk boyunca manzara yavaş yavaş çöl görüntülerine dönüştü. Şehre yaklaştıkça, yalnızca coğrafyanın değil, atmosferin de değiştiği hissediliyordu.

Çölün ortasında kurulan bu kente vardığımda, sessizliği ve kerpiç mimarisiyle diğer İran şehirlerinden tamamen farklı bir karakterle karşılaştım. Kalın duvarlı evler, avlular ve dar sokaklar gündelik yaşamı şekillendirirken, rüzgar kuleleri ve yer altı su sistemleri Yezd’in çöl koşullarına uyum sağlayan mimarisini ortaya koyuyordu. Yüzyıllar boyunca geliştirilen bu yöntemler, kentin yalnızca bir yerleşim alanı değil, aynı zamanda kuşaktan kuşağa aktarılan bir yaşam bilgisi taşıdığını gösteriyor.

Sessizlik Kuleleri’ne gitmeden önce, Yezd’in merkezindeki Zerdüşt ateş tapınağını ziyaret ettim. Tapınağın merkezinde yer alan ve yüzyıllardır sönmeden korunduğuna inanılan ateş, Zerdüştlük'te doğanın kutsallığını simgeleyen en önemli unsurlardan biri. Bu inançta ateş, su, toprak ve hava kutsal kabul ediliyor; bu nedenle bu unsurların kirletilmemesi temel bir ilke olarak görülüyor.

YAZININ DEVAMI