Arjantin'de çalışma reformu protestoları

Arjantin'de ana işçi konfederasyonu CGT ve diğer sendikal bileşenler, Cumhurbaşkanı Javier Milei'nin işçi haklarını budayan ve esnek çalışmayı yaygınlaştıran çalışma reformuna karşı ülke çapında genel grev başlattı. Grev nedeniyle kamu hizmetleri ve ulaşım felç oldu. Peki tepkilere yol açan "reform" hangi düzenlemeleri kapsıyor ve neden eleştiriliyor?

Yazı: Kavel Alpaslan

Latin Amerika ülkesi Arjantin, şiddetli işçi protestolarına sahne oluyor. Aşırı sağcı Javier Milei’nin yönetimindeki ülkede "modernizasyon" adı altında çıkan yeni çalışma reformu, sendikaların tepkisine yol açtı.

• Çalışma saatlerinin uzatılması, izin ve fazla mesai gibi güvencelerin tahrip edilmesi gibi maddeler içeren düzenlemenin onaylanmasının ardından işçi örgütleri, başkent Buenos Aires’te sokağa çıktı. Ulusal Kongre’yi kuşatan sendikalara polisin saldırmasının ardından çatışmalar alevlendi. Pek çok eylemci gözaltına alındı.

Bu reform, sermaye dostu politikalarla adından sık sık söz ettiren Milei için yeni bir uygulama değil. ABD Başkanı Donald Trump ile yakın ilişkiler kuran Arjantin Devlet Başkanı, kamu harcamalarında görülmemiş kesintiler ve emekçiler aleyhine kemer sıkma politikalarında radikal tutumuyla biliniyor.

Reform neleri kapsıyor?

Geçen hafta Arjantin Senatosu, 12 Eylül günü 1974’ten bu yana çeşitli değişikliklere rağmen yürürlükteki iş kanunlarını ortadan kaldırmayı amaçlayan girişime onay verdi. Sabahın ilk ışıklarına kadar süren 14 saatlik senato oturumunun ardından Milei’in partisi, diğer sağ ve merkez partilerin de desteğini alarak istediği sonucu almayı başardı.

• Söz konusu reforma göre, işten çıkartmalarda tazminatlar işveren lehine daha az maliyetli hâle gelecek hatta taksitlendirilecek. Günlük çalışma süreleri 12 saate kadar uzayabilecek. Kıdem tazminatları, emeklilik ve sigortalandırma gibi alanlarda şirketler üzerindeki baskı hafifletilecek. Eğitim ve ulaşım gibi sektörlerde grev hakkı sınırlandırılacak.

Reformun yürürlüğe girmesi için artık top Temsilciler Meclisi'nde. Milei, bu reformun "yıllarca süren iş davaları ve aşırı bürokrasinin önüne geçeceğini" savunuyor. Arjantin Devlet Başkanı’na göre çalışma reformuyla birlikte "Köklü ekonomik ve teknolojik değişimleri engelleyen güncelliğini yitirmiş düzenlemeler kalkacak ve işgücü pazarına dinamizm ve özgürlük gelecek." Hükümete göre bu reform, yeni iş olanakları sağlayacak.

Sendikalar ise sözü edilen özgürlüğün neredeyse %40’ı yoksulluk sınırında yaşayan bir ülkede bir avuç sermayedarın özgürlüğünden başka bir şey olmadığını savunuyor. Kongre Üyesi Nicolás del Caño, “Çalışma reformu ne yeni işler yaratacak ne de herhangi bir işçiye fayda sağlayacak. Bu, bir kölece çalışma düzeni reformudur” ifadelerini kullanıyor.

Ülkenin en büyük sendikalarından Genel İşçi Konfederasyonu (CGT) da yayımladığı açıklamada yaşanan gelişmeyi "çalışma ilişkilerinde gerileme" olarak değerlendirdi:

“Bu, kolektif ve bireysel haklarda bir geri adımdır. Bu da yetmezmiş gibi, kaynakların işçiden sermayeye acımasızca aktarılmasını hedeflemektedir.”

Uzun soluklu hak erozyonu

Aslında bu reform, Milei’in Arjantin’in başına geçtiği Aralık 2023’ten bu yana devam eden bir politikanın sonucu. Sermayenin tek başına, en agresif hâliyle mutlak egemenliğini savunan Milei, seçimlerde kamu harcamalarında yapacağı kesintileri bir elektrikli testereyle sembolleştirmişti.

YAZININ DEVAMI