Yapay zeka ile gazetecilik arasındaki döngü, tarafların birbirini yok ettiği sıfır toplamlı bir oyun, başka bir deyişle kendi kuyruğunu yiyen bir yılan olmak zorunda değil. Burada her iki tarafın da varoluşsal olarak birbirine muhtaç olduğu kırılgan bir simbiyoz var. Peki bu döngü ne üretiyor, neye dönüşmeli?

Yazı: Ümit Alan

Ouroboros'u duymuş olabilirsiniz. Şu meşhur kendi kuyruğunu yiyen yılan miti. “Ouro” Yunanca kuyruk demek. Yeme fiilindeki “boros” ile birleşiminden de bu yeni sözcük türer. İsmi Yunanca olsa da bir form olarak kökeni Eski Mısır’a kadar gidiyor. Özünde yeniden doğuşu ve sonsuz döngüyü simgeliyor ama popüler kültürde genellikle kısırdöngüleri anlatmak için kullanılıyor.

Bana kalırsa, yapay zeka ile gazetecilik arasındaki ilişki için de bugünlerde en uygun bir metafor bu. Üstelik her iki anlamıyla da… Tabii bazı çekincelerim de var.

‘Medyanın Matrix ânı’

Hatırlayanlar olacaktır, Eylül ayında “Yapay zeka devleriyle anlaşmak haberciliği nereye götürür?” sorusu çerçevesinde bir yazı yazmış ve bu ilişkiyi “medyanın Matrix ânı” diye tanımlamıştım. Çünkü nasıl Matrix filminde enerjisiz kalan robotlar insan vücudunu batarya olarak kullanıyorsa, yapay zeka da gazeteciliği hem eğitim verisi hem de güncel bilgi kaynağı olarak öyle kullanıyordu.

Bu ilişkinin gazeteciliğin zaten sosyal medya ile birlikte büyük darbe almış ekonomik varlığına indirilen son darbe olma ihtimali vardı. O yüzden medya devleriyle yapay zeka devleri arasında alelacele bol sıfırlı lisanslama anlaşmaları yapılıyor veya New York Times örneğinde olduğu gibi yeni davalar açılıyordu.

Şimdi elimizde bu ilişkiyle ilgili yeni ve etkileyici veriler var. Bir fikr-i takip sorumluluğuyla, üzerine biraz daha düşünelim isterim.

Yapay zeka çıktılarının dörtte biri gazetecilikten

PR veri tabanı Muckrack’in 15 milyon bağlantıyı baz alarak yaptığı son araştırmaya göre yapay zeka yanıtlarında alıntıların dörtte biri gazetecilikten geliyor. Hatta yine Muckrack’in daha eski verilerine göre daha güncel haberler söz konusu olduğunda bu oran %49’a kadar çıkıyor.

Burada kestirmeden söylenecek bir şey var: Üretken yapay zeka devrimi dediğimiz şey önemli oranda gazetecilik içeriği üzerinde yükseliyor. Buna karşılık gazeteciliğin varoluş krizi derinleşmeye devam ediyor. Nihayetinde bu döngüye göre bir taraf diğerini besliyor ancak aynı zamanda ekonomik temelini de oyuyor.

YAZININ DEVAMI