TCMB’nin haftalık repo ihalelerine beklenenden erken dönmesi teknik olarak bir normalleşme adımıydı ancak piyasa aynı karardan Eylül’de faiz indirimi, Ekim’e kadar bekleme ve erken gevşeme olmak üzere üç farklı sonuç çıkardı. Merkez bankacılığında iletişim doğrudan bir politika aracıysa belki de asıl soru kararın kendisinden çok piyasanın neden TCMB’nin hangi gelişmeye nasıl karşılık vereceğini hâlâ ortak bir çerçeveden okuyamadığıdır.

Yazı: Doç. Dr. Filiz Eryılmaz

TCMB’nin haftalık repo ihalelerine beklenenden erken dönmesi teknik olarak bir normalleşme adımıydı. Ancak piyasa aynı karardan üç ayrı faiz hikayesi çıkardı. Sorun kararın kendisinde mi, yoksa kararın anlatılma biçiminde mi?

Merkez bankacılığında iletişim, para politikasının tamamlayıcı unsuru değil doğrudan araçlarından biridir. Çünkü piyasalar yalnızca bugünkü faiz oranını değil, o faiz oranının yarın nereye gideceğini de fiyatlar. Bu nedenle bazen tek cümlelik bir açıklama uzun bir Para Politikası Kurulu metninden daha güçlü sonuçlar doğurabilir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 23 Ağustos Pazar günü yayımladığı duyuru bunun iyi bir örneğiydi. Banka 1 Mart’tan bu yana ara verdiği bir hafta vadeli repo ihalelerine yeniden başlayacağını açıkladı. Resmî duyuru oldukça kısaydı: “1 Mart 2026 tarihinde ara verilen bir hafta vadeli repo ihalelerine tekrar başlanmasına karar verilmiştir.” Fakat bu tek cümle, piyasa açısından yaklaşık 300 baz puanlık bir anlam taşıyordu.

Çünkü TCMB’nin resmî politika faizi %37 olmakla birlikte bankaların fiilî fonlama maliyeti savaşın başlamasından bu yana ağırlıklı olarak gecelik borç verme faizi olan %40 civarında oluşuyordu. Haftalık repo ihalelerine dönüş, herhangi bir PPK faiz kararı alınmadan fiilî fonlama maliyetinin %40’tan politika faizi olan %37’ye doğru gerilemesi demekti. Başka bir ifadeyle TCMB politika faizini indirmedi ama para piyasasının karşılaştığı faiz hızla aşağı geldi.

Karar bekleniyordu, zamanlaması beklenmiyordu

Haftalık repo ihalelerine dönüş bütünüyle sürpriz değildi. Başkan Fatih Karahan, son Enflasyon Raporu toplantısında operasyonel normalleşmenin gündemde olduğunu belirtmişti. Piyasa da jeopolitik riskler azaldıkça fonlamanın yeniden politika faizine yaklaşmasını bekliyordu. Sürpriz olan kararın zamanıydı.

YAZININ DEVAMI