ABD seçimlerinde kırmızı dalga: Trump zaferini ilan etti

Eski ABD Başkanı Donald J. Trump, Cumhuriyetçi partinin adayı olarak yarıştığı başkanlık seçimlerinde zaferini ilan etti. Henüz kesinleşmeyen sonuçlara göre, Trump ABD'nin 47. Başkanı olacak.

Yine kesinleşmemiş sonuçlara göre, Cumhuriyetçiler hem Senato'da hem de Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kazanma yolunda. Seçimde beklenenin üstünde bir performans sergileyen Cumhuriyetçiler, ABD'yi "kırmızıya boyadı" diyebiliriz. 

Perspektif: Anayasa Mahkemesi'nde de Cumhuriyetçilerin atadığı yargıçlar çoğunlukta. Dolayısıyla önümüzdeki 4 yıl boyunca Cumhuriyetçilerin kendi ideolojik çizgilerinde politikalar uygulaması önünde neredeyse hiçbir engel bulunmuyor.

^{Donald ve Melania Trump, zafer kutlamasında. Mar-a-Logo | Doug Mills, The New York Times}

Trump'ın zafer konuşması

Florida eyaletinde yer alan Mar-a-Logo tesislerinde konuşan Trump, ABD'yi "altın çağa" taşımaya söz verdi. İşte, konuşmadan öne çıkanlar:

"Bu daha önce hiç kimsenin görmediği bir hareketti ve açıkçası bence bu tüm zamanların en büyük siyasi hareketiydi. Bu ülkede ve hatta belki dünyada daha önce hiç böyle bir şey olmamıştı."

"Amerika bize eşi benzeri görülmemiş ve güçlü bir yetki verdi. Senato'nun kontrolünü geri aldık - vay canına, bu harika."

Dünyadan ilk kutlamalar

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Trump'ın zaferini ilk kutlayanlardan oldu: 

"Beyaz Saray'a tarihi dönüşünüz Amerika için yeni bir başlangıç ve İsrail ile Amerika arasındaki büyük ittifaka güçlü bir güven tazeleme sunuyor. Bu büyük bir zafer!"

Hatırlatma dozu: Trump, sık sık ABD'nin yakın tarihindeki en İsrail yanlısı başkan olduğunu dile getiriyor.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de Trump'ın resmîleşmemiş başkanlığını kutlayanlardandı:

"Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olarak seçilmesinden dolayı Donald Trump'ı kutluyorum. Kendisinin liderliği ittifakımızın güçlü kalmasında yine kilit rol oynayacaktır. NATO aracılığıyla, güç yoluyla barışı ilerletmek için kendisiyle yeniden çalışmayı dört gözle bekliyorum."

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de Donald Trump 'ı kutladı ve “transatlantik ortaklık” konusunda kendisiyle birlikte çalışmaya çağırdı.

• Trump, hem başkanlığı sırasında hem de başkanlık kampanyasında NATO'ya ABD'nin gerektiğinden fazla para verdiğini, diğer üye ülkelerin "yükünü çekmediklerini" ve başkan seçilirse onları "daha fazla para ödemek zorunda bırakacaklarını" söylemişti.

Hindistan Başbakanı Narendra Modi:

"Tarihî seçim zaferiniz için en içten tebrikler dostum. Önceki döneminizin başarıları üzerine inşa ederken, Hindistan-ABD Kapsamlı Küresel ve Stratejik Ortaklığını daha da güçlendirmek için işbirliğimizi yenilemeyi dört gözle bekliyorum. Birlikte, halklarımızın iyiliği için ve küresel barış, istikrar ve refahı teşvik etmek için çalışalım."

 ^{Nevada'daki Demokratların seçim takip ofisi| Bridget Bennett, The New York Times}

Harris kampında boş salonlar ve sessizlik

Kamala Harris'in kampanya yetkilileri, Harris'in bugün bir konuşma yapmayacağını açıkladı. Harris destekçilerinin dev bir ekrandan seçimi takip ettiği kampanya merkezi nerede tamamen boşalmış durumda.

Demokratlar, hem başkanlığı kaybetmenin hem de Senato'da çoğunluğu Cumhuriyetçiler'e kaptırmanın üzüntüsünü yaşıyor. Özellikle Harris destekçileri açısından üzücü olan ise Harris'in 2020 seçimlerinde yine Trump'a karşı yarışan Joe Biden'dan her eyalette daha kötü bir sonuç oldu etmiş olması.

Kürtaj da oy pusulasındaydı

Cumhuriyetçi başkanların atadığı muhafazakar yargıçların kürsüde olduğu Yüksek Mahkeme'nin, Amerikalılar için kürtaja erişimi bir hak olarak tanıyan emsal davayı (Roe v Wade) iptal etme kararının ardından, birçok eyalet kürtaj erişimine sınırlamalar getirmişti. Bu seçimde 10 eyaletin sakinleri kürtaj hakkını eyalet yasalarına işlemek üzere oy kullandı.

CNN'in tahminlerine göre Arizona, Colorado, New York ve Maryland'de kürtaj erişimini korumaya yönelik önlemler geçecek. Hâlihazırda kürtajın en azından yaşayabilirlik noktasına kadar yasal olduğu New York, Colorado ve Maryland'deki önlemler de kürtaja mevcut erişimi koruyacak. Arizona'da ise değişikliğin hamileliğin 15. haftasına kadar kürtaj yapılmasına ilişkin mevcut sınırı kaldırması bekleniyor.

Ancak yine CNN'in tahminlerine göre, Florida'da kürtaj hakkını yaşayabilirlik noktasına kadar korumayı amaçlayan yasa değişikliği, kabul için gerekli olan %60'lık seçmen barajının altında kalarak başarısız olacak. Eyaletin 6 haftalık sınırı yürürlükte kalmaya devam edecek.

Missouri, Nebraska ve Güney Dakota eyaletlerinde ise mevcut kürtaj yasaklarını ya da kısıtlayıcı politikalarını geçersiz kılmak için oylama yapıldı. Nebraska'da seçimlerde ise diğer eyaletlerin aksine mevcut kürtaj yasağını eyalet anayasasına işleyip işlememek üzerine bir tasarı için oy kullanıldı.