afetlerde engelli haklarını nasıl koruyabiliriz?

Afetler sırasında ve sonrasında engelli haklarını korumak, savunmak ve sürdürmek için birçok strateji ve çalışma yapılması mümkün. Hükümet, belediyeler, sivil toplum örgütleri ve uzman meslek örgütleri deprem öncesi, deprem sırası ve deprem sonrasına dair yapacakları her türlü değerlendirme, hizmet-yardım, yeniden yapılanma, kentsel planlama ve koordinasyon süreçlerinde engelliliği de dikkate almalı.

Deprem öncesinde, engellilerle ilgili alınacak hayati tedbirlerden biri, doğal olarak tüm yurttaşların ve engellilerin yaşadığı binaların deprem yönetmeliklerine uygun hale getirilmesi. Engelliler açısından binalardaki engelli rampaları, geniş kapılar, asansörler gibi temel ihtiyaçları karşılayacak koşulların sağlanması gerekiyor. 

Engelli bireyler, önceden belirlenmiş bir acil durum planına göre hareket edebilmeli ve eğitimli olmalı. Afetler sırasındaki davranış kodları okullardaki eğitime entegre edilmeli, engelli çocuklar, gençler ve bireyler de bu eğitim sürecine dahil edilmeli.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminden hangi binalarda, hangi tür engele sahip bireylerin yaşadığına ilişkin verinin ulaşılabilir olması ve bu verinin afet yönetimi sırasında arama kurtarma ekipleriyle paylaşılması alınabilecek aksiyonlardan biri.

Engelli bireyler depremin ardından yardım ekiplerinin evlerine ulaşması için herkes gibi günlerce beklemek zorunda kaldılar. Ancak, birçoğunun uzun süre dayanabilmesi veya sesini duyurabilmesi daha da zordu. Deprem sırasında evlerinde mahsur kalan engellilere erişmek için hangi yollar nasıl kullanılabilir sorusu üzerine başta sorumlular olmak üzere ayrıntılı bir şekilde düşünmesi gerekiyor. Afet koordinasyonunda görev alan kurum ve kuruluşların engelli sivil toplum örgütlerini sürece dahil eden bir planları olmalı. Her bir engel türüne göre farklı yaklaşımların ve hareket tarzlarının geliştirilmesi oldukça önemli.