afetlerde kadın ve kız çocukları neden daha fazla etkileniyor?

Birleşmiş Milletler‘in 2022 yılında yayınladığı son raporuna göre dünyanın cinsiyet eşitliğine ulaşması için 286 yıla ihtiyaç var. Ek olarak afetlerde kadınların hayatlarını kaybetme riski erkeklerden 14 kat daha fazla.

Kadınların ve kız çocuklarının toplumun genelinde dezavantajlı olduğu ülkelerde, afetlerin sonucu kadınlar için bir başka felakete yol açabiliyor. Kadınlar genellikle sosyal, ekonomik ve kültürel faktörler gibi çeşitli nedenlerle afet bölgelerinde orantısız bir şekilde etkileniyor. Altındaki sebeplerden bazıları ise: Toplumsal cinsiyet rolleri, sınırlı hareketlilik, kaynak eksikliği ve kaynaklara erişim zorluğu, çocuk-yaşlı-hastalar için artan bakım sorumluluğu, artan şiddet riski, ayrımcılık.

Cinsiyete dayalı ayrımcılık: Kadınlar ve kız çocukları sıklıkla yalnızca cinsiyetleri sebebiyle ayrımcılığa ve eğitim, sağlık ve ekonomik fırsatlar gibi kaynaklara eşitsiz erişimle karşı karşıya kalıyor. Bu durum afetler karşısında onları daha savunmasız hale getiriyor.

Sınırlı hareketlilik: Kadınlar ve kız çocukları, kültürel normlar ve toplumsal beklentiler nedeniyle sınırlı hareket olanağına sahip olabiliyor. Bu durum afet sırasında veya sonrasında farklı bir ile taşınmalarının, tahliye edilmelerinin, kaynaklara erişmelerinin önüne geçebiliyor. 

Artan bakım sorumlulukları: Kadınların ve kız çocuklarının afet sonrasında çocuklara, yaşlılara, hastalara ve diğer aile üyelerine yönelik bakım sorumlulukları genellikle artıyor. Bu durum onların barınma, kaynağa erişme, eğitim gibi ihtiyaçlarını karşılamalarını engelliyor. 

Artan şiddet riski: Kadınlar ve kız çocukları, afet sırasında ve sonrasında bozulan sosyal yapılar, koruma mekanizmalarının eksikliği ve artan stres nedeniyle artan şiddet, sömürü ve istismar riskiyle daha fazla karşı karşıya kalıyor.

Kaynaklara erişim eksikliği: Kadınlar ve kız çocukları, bir afet sırasında hijyen, yiyecek, su, barınma, eğitim, sosyalleşme gibi ihtiyaçlara erişimi var olan cinsiyet eşitsizliği ve ayrımcılığı sebebiyle sınırlı oluyor. Yaşanan bir felaketin ardından acil durumlar öne çıktığından, sağlık hizmetlerinin öncelik sırası değişiyor. Özellikle kadınların üreme sağlığı ve doğum kontrolüne erişimi bu durumlarda ilk kısıtlanan hizmetler arasında geliyor. Yerinden edilmiş kadın ve kız çocuklarının bu hizmetlere erişememesi ya da daha zor erişmesi de cinsel yolla bulaşan enfeksiyon ve istenmeyen gebelik gibi birçok sağlık sorununu beraberinde getiriyor.