Anadolu yakasının bir zamanlarki en meşhur eğlence mekânı

Çabuklu Gazinosu’nun tarihini 1800’lerin sonlarına kadar götürmek mümkün. 19. yüzyıl sonları-20. yüzyıl başlarında Anadolu yakasının en büyük ve en lüks bahçeli gazinosu burasıydı. Vapur iskelesinin hemen karşısında yer alan gazinoda tiyatro ve seçkin saz toplulukları çıkar, gündüzleri kadınlar, akşamları erkekler için şaşaalı âlemler yapılırdı. Alt ve üst olmak üzere iki kısımda oluşan bahçenin dikdörtgen şeklindeki alt kısmı caddeden demir parmaklıklarla ayrılmıştı. Sol köşede tek katlı ahşap bir köşk, kahvehane, yanında büfe yer alıyor; bahçenin ortasında ise bir havuz, havuzun arkasında bir dans pisti ve sağ duvara dayalı bir sahne bulunuyordu. Bahçenin üst kımı ise bir yamacın üzerinde, çınar ve ıhlamur ağaçlarının yer aldığı üçgen şeklindeki bir koruydu. 

İstanbul Ansiklopedisi’nde yer alan Çubuklu Gazinosu’nun krokisi

1908’de aynı zamanda gazinonun da sahibi olan Karaköy Börekçisi Hasan Bey tarafından bölgenin meşhur Göztepe Suyu’ndan Hasan Bey Gazozu üretilmeye başlandı. 1918’e kadar üretilen gazoz şişelerinin bilyeleri ise o dönem çocuklarının en büyük oyun aracına dönüşmüştü. Hasan Bey sadece gazoza adını vermemişti. Çubuklu’daki söz konusu gazino hem “Çubuklu Gazinosu” hem de işletmecisinden dolayı uzun yıllar “Hasan Bey Gazinosu” olarak anıldı.

Alttaki fotoğraf gazinoya ait bir reklam. 1914 yılına ait reklamdan (görüntü kalitesi kötü olduğu için okuyabildiğim kadarıyla); Çubuklu’da bulunan Hasan Bey Gazinosu ve Bahçesi’nin cuma ve pazar günleri erkeklere, çarşamba günleri kadınlara hizmet verdiğini, şehrin en meşhur sazende ve hanendelerinden oluşan bir ince sazın bulunduğu, bahçedeki lokantada en nefis yemeklerin servis edildiğini ve ayrı aile yerleri olduğunu anlıyoruz.

Üstteki ise Çubuklu Gazinosu’na ait eski bir fiş. 25 kuruşa satılan bu fişle gazoz, çay ve kahve içilebiliyor, lokum yenilebiliyordu. Ayrıca 2. mevki bu fişten gazinoya girişte ücret alınmadığını ve suyun da bedava olduğunu öğreniyoruz. 

1932 yılında içinde Göztepe ve Çubuklu suları da bulunan gazino kiralanmak isteniyor. Bu durum artık Hasan Bey’in gazinonun işletmecisi olmayacağını akla getirebilir. Ancak ileriki yıllara ait bazı gazete reklamlarından mekânın hâlâ Hasan Bey Gazinosu olarak anılmaya devam ettiği anlaşılıyor. Belli ki Hasan Bey 1920 ve 30’lar boyunca buranın sahibi olmaya devam etmiş. 

1938'deki sezonun açılış reklamı

Yine gazete reklamlarına göre gazino mayıs-haziran aylarında sezonu açıp ekim ayına kadar hizmet veriyordu. Daha ziyade dar gelirlilerin gittiği gazinoda sezon boyunca Bayan Safiye (Safiye Ayla), Bayan Mualla, Kemani Bay Sadi, Nevzad Akay ve Feriha Kınalı gibi devrin önemli isimleri sahne alıyordu. Safiye Ayla’nın sahne aldığı günlerde ise bahçe kapıya kadar tıklım tıklım oluyordu. Halk, demir parmaklıklı bahçenin kenarlarına dizilmiş, duvarın üstüne tırmananların başları vecd ile, aşk ile kendisini dinliyordu. 1933’te gazinoya kadar varan bir sahil yolunun yapılmasıyla burası daha da ünlendi. 

Uzun yıllar burayı işleten Hasan Bey’in yerini 1939 yılına gelindiğinde Mustafa Cebeci isimli biri almıştı. 1957-58’de sahil yolunun genişletilmesi çalışmaları sırasında gazinonun ön kısmı yıkılarak yola dahil edildi, bahçedeki köşk ve kahvehane de yıkıldı.