Artistik patinajın ikonik sesi: Ravel'in Bolérosu

"Her sporun değiştiği, dönüm noktası olan bir an vardır ve Boléro buz dansı için o an'dı." 

1980 Avrupa Şampiyonu pantenci Robin Cousins, 1984 Saraybosna Olimpiyatı'nda Jayne Torvill ve Christopher Dean ikilisinin Ravel'in Bolérosu'yla tam puan aldığı performansı böyle anlatıyor. Bu an için binlerce yazı, hikaye yazıldı. Boléro bu andan sonra buz üstünde 2001'de Evgeni Plushenko'ya Bratislava'da, 2013 yılında Carolina Kostner'e Zagreb'te, 2015'te Elizaveta Tuktamysheva'ya Stockholm'de ve son olarak bu sene Kamila Valieva'ya Avrupa Şampiyonluğu getirdi.

Israrlı bir motif Boléro: 169 kez şaşırtıcı şekilde tekrarlanan trampet ritmine dayalı, çeyrek saat süren deneysel bir orkestral kreşendo. Parçada yalnızca iki melodik fikir var — her biri dönüşümden önce iki kez duyuluyor ve her zaman yeni bir enstrümana veya enstrüman grubuna veriliyor. Çok basit gibi gözüken kompozisyon büyüyerek esas melodi üzerine tüm orkestranın çaldığı bir hâle dönüşüyor — bu güçlenerek büyümeye de müzikte kreşendo deniyor. Parçanın başından beri ısrarla duyduğumuz motifi asla kaybetmiyoruz — bu ısrar, müzik terminolojisinde ostinato'ya karşılık geliyor. Bu kadar açık ve belirgin bir melodi, karmaşıklığa giderken nasıl sadeleşebiliyor ve bu kadar coşkulu olabiliyor?

1984 Saraybosna Kış Olimpiyatı: Saraybosna'daki 1984 Olimpiyatı, komünizmle yönetilen bir ülkede — o zamanki adıyla Yugoslavya'da düzenlenen ilk olimpiyattı. İlk kez Rusya’nın kazanmadığı ve ilk kez bir paten ikilisi en yüksek skoru elde etti, tüm jüri üyeleri en yüksek puanı verdi. Torvill ve Dean, bu performanslarıyla beraber artistik patinaj sahalarını muhafazakarlaştıran klasik müzik seçkisini artık kolay vazgeçilemeyecek bir hâle getirdi. 1984 Olimpiyatı, buz pateni için bir dönüm noktası anını yaşamış oldu ve Ravel'in Bolérosu müzik seçimlerinde geleneksel bir hâle geldi.

^{Fotoğraf: Getty Images}

Neden aynı müzikler seçiliyor?: Artistik patinajda sözlü müzik seçimleri  2014 Sochi Kış Olimpiyatları'ndan sonra yürürlüğe girdi. Daha önceki yıllarda sözlü müzik kullanımı puanların düşmesine yol açabiliyordu. Jürinin katı tavrı her ne kadar buz pistine yenilikçi ve pop müzik kültürünü adapte etmeyi zorlaştırsa da yeni ritimlere eşlik etmek isteyen Yuma Kagiyama'ya 2021 yılında dünya ikinciliği getiren performansı, artistik patinaj pistlerine yeni bir ezgi ekledi. 2017 yılında ise Vanessa James ve Morgan Cipres çifti, sahalara Disturbed ile heavy metal asi romantikliği getirdi.