Avrupa ordusu mümkün mü?
YANINDAYIZ Derneği’nden #kadınerkekeşittirnokta Konferansı Toplumsal cinsiyet eşitsizliği hayatın her alanında kendini gösteriyor. Toplumsal kabullerden köklenen eşitsizlik televizyon dizisi senaryolarından sosyal medyaya, eğitim öğretim hayatından ve burada öğretilen erkeklik rollerinden iş dünyasına farklı şekillerde görülüyor. Tekrar edilen davranışlar, yaklaşımlar ve uygulamalar eşitsizliği pekiştiriyor; cinsiyetler arası uçurumu büyütüyor. 2018 yılında toplumsal cinsiyet eşitliği savunusu yapmak üzere yola çıkan, hedef kitlesi erkeklerden oluşan ve erkeklerde toplumsal cinsiyet farkındalığını erkeklerden erkeklere köprü kurarak gerçekleştirmeyi amaçlayan Türkiye’deki ilk sivil toplum kuruluşu olan YANINDAYIZ Derneği, 3 Kasım’da gerçekleştireceği #kadınerkekeşittirnokta Konferansı’yla toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin başlıkları tartışmaya açıyor. YANINDAYIZ #kadınerkekeşittirnokta Konferansı Toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik sorunların yalnızca bir kadın meselesi olmadığına dikkat çekmeyi amaçlayan konferans; uluslararası arenada ve Türkiye’de bu alanda yapılan en iyi örnekleri konuşmak ve değişimin parçası olmak isteyenlerin iş birliği yapmasını sağlamak için platform yaratmayı hedefliyor. İş insanları, akademisyenler, sivil toplum temsilcileri, sanatçılar, siyasi liderler, girişimciler ve öğrenciler; ortak bir amaç için bir araya geliyor. 3 Kasım’da Mert Fırat ve Didem Balçın’ın sunumuyla gerçekleşecek etkinlikte beş oturum yer alıyor. Erkeklik Hâlleri oturumunda konuklar, Nurcan Akad’ın moderatörlüğünde oturumda ataerkilliğin erkekler üzerindeki etkisi ve bu etkinin ortadan kaldırılması için erkek bilincinin nasıl geliştirilmesi gerektiğini tartışacak. Senaryolarda Eril Dil Kullanımı oturumunda film eleştirmenleri, senaryolardaki cinsiyetçi dili eleştirerek filmlerde ve dizilerde toplumsal cinsiyet rollerinin nasıl temsil edildiğini ve yeniden üretildiğini moderatör Gila Benmayor’un yönetiminde tartışacak. Evrim Kuran’ın moderatörlüğünde gerçekleşecek Sosyal Medya ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği oturumunda konu, kadınların ve erkeklerin toplumdaki rollerine yönelik algı ve fikirleri büyük ölçüde etkileyen sosyal medyada toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması yolundaki fırsatlar ve tehditler olacak. Sedef Kabaş’ın moderatörlüğünde gerçekleşecek Eğitim ve Öğretilen Erkeklik başlıklı oturumda eğitimde herkese eşit imkânların sunulmasının ve eğitimin eşitsizliğin temelinde yatan sosyal normlardan ve kalıp yargılardan arındırılmasının toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasında taşıdığı önemden hareketle kapsayıcı ve eşitlikçi bir yapılanma için eğitim alanında yapılan çalışmalar konuşulacak. Birden fazla oturum hâlinde gerçekleşecek İş Dünyasında İyi Uygulamalar oturumlarında toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı şirketlerden örneklerle eşitliğin sağlanması için atılan ve atılması gereken adımlara ilişkin tartışmalar, Ahu Özyurt’un moderatörlüğünde gerçekleşecek. Konferans, YANINDAYIZ resmî YouTube kanalından , Dünya Gazetesi ve RGB YouTube kanalından takip edilebilecek.
Daha fazlasını öğren →
Avrupa Birliği’nin kuruluşundan bu yana zaman zaman gündeme gelen "Avrupa ordusu" fikri genelde halının altına süpürülüyor.
Şimdiyse Avrupa ordusu tartışmaları, NATO’nun Afganistan’dan çekilmesi ve ABD’nin Fransa’yı atlatıp Avustralya ve Britanya ile AUKUS paktını kurmasıyla yeniden alevlendi. ABD’nin Afganistan’dan müttefiklerine sormadan çekilmesi AB’nin tek başına yetersizliğini ortaya çıkarmıştı.
AUKUS meselesiyse, Avrupa ordusu fikrinin en hararetli savunucusu olan Fransa'yı "ihanete uğradık" söylemlerine itip onu daha da cesaretlendirdi. Konu, AB ülkelerinin savunma bakanlarının toplanacağı 16 Kasım’daki zirvede de konuşulacak.
Transatlantik ilişkilere eski ABD Başkanı Trump’la verilen arada ciddi çatlaklar oluşmuştu. Trump’ın AB'nin kilit ülkelerine tutumu tepki çekmiş, bu dönemde Avrupa ordusu meselesi çok sık duyulmuştu. Fransa Cumhurbaşkanı Macron, 2019 yılında "NATO’nun beyin ölümü gerçekleşti" derken, AB’yi yönlendiren isim olan Merkel de Avrupa’nın kendi ordusunu kurması gerektiğini dillendirmişti.
Ama Trump devrinin kapanıp Biden’la ABD’nin "dünya liderliğine geri dönme" iddiasının ortaya çıkmasıyla işler -bazı sorunlar devam etse de- değişti.
En büyük engel AB
Ancak Avrupa ordusunun önündeki en büyük engeli AB'nin kendisi oluşturuyor. Olası askerî operasyonlar bir yana, daha küçük ve önemsiz görülen krizlerde bile AB ülkeleri siyasi farklılıklar ve değişen öncelikler nedeniyle bir bütün olarak karar almakta birçok kez zorlandı. Askerî açıdan da bakarsak bu tarz birlikler genişledikçe ortak çıkar tanımları hasar görüyor. Problem çıktığı zaman da hedeflenen politikalar istendiği gibi gitmiyor.
Ceyda Karan: Fikir gerçekçi değil
Bu konuyla ilgili olarak konuştuğum dış politika uzmanı gazeteci Ceyda Karan, Avrupa ordusu fikrinin gerçekçi olmadığı görüşünde. Karan, ülkelerin çıkarları arasındaki farklılıkların NATO içinde daha çabuk dengelendiğini vurgularken "NATO, Avrupa’daki iktidarların ABD şemsiyesi altında değerleri bahane ederek 'mutlu mesut' bir şekilde toplandıkları bir yapı. Böylesine bir yapı içinde ayrıca bir Avrupa ordusunu konumlandırmak kısa vadede pek olası değil'' görüşünü savundu.
Karan’a göre en büyük sorunlardan birisi de para: "Zaten AB ülkeleri NATO’yla ilgili bütçelerini sınırlı tutmaya çalışıyor. Yeterince katkı yapmıyorlar. Trump’la da en büyük problem buydu. Trump "kesenin ağzını açın" dedi ve hatta sözünü dinletti. NATO Genel Sekreteri Stoltenberg de bu soruna vurgu yapıp "Zaten bütçede sıkıntı yaşıyoruz, kaynakları bölmek sıkıntı yaratır." demişti.’’
NATO çerçevesi dışına çıkmaya izin verilmez
ABD’nin Pasifik’e kaymasının getirdiği tartışmaların da Avrupa ordusu tartışmalarını hareketlendirdiği biliniyor. Ancak Ceyda Karan, "dünya jandarması" NATO’nun Çin’e yönelme olsa bile Avrupa’yı merkezlikten çıkarmayacağı görüşünde: "Dünya jandarması NATO’nun en önemli coğrafyası Avrupa. Bütün gücünü oradan alıyor. Çin’e yönelse bile burayı merkez olarak tutar. Bu sebeple NATO çerçevesi dışına çıkılmasına zaten izin vermezler. Buna ne ABD izin verir ne de NATO bürokrasisi. Bu bir hayal.’’
"Ancak özerklik"
Avrupa ordusu fikrinin başını çeken Fransa’nın zamanında NATO’nun askerî kanadında yer almamayı seçtiğini hatırlatan Karan, "o dönemler artık geçti" ifadesini kullandı. Karan, Fransa’daki neoliberal Macron çizgisinin NATO çerçevesinin dışına çıkılmamasının garantisi olduğunu söyledi: "Avrupa ordusu fikri Fransa üzerinden ısıtılıyorsa da yaşanan pürüzler Avrupa ordusu kurulmasına yetmez.’’
Ceyda Karan, son olarak Avrupa’da acil müdahale gücü oluşturulması gibi fikirlerin tartışılabileceğini ancak tartışmaların "stratejik özerklik" konusunu aşamayacağını söyledi. Karan’a göre ABD’nin Çin’e karşı jandarmalığını sıkılaştırmasıysa bu tartışmaları hızlandırabilir.
Neticede, yakın gelecekte gerçekleşmesi mümkün görünmeyen Avrupa ordusu hayali, uzun süre tartışılacak gibi görünüyor.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Bugün Avrupa ordusu tartışmalarını ve Sudan'daki askerî darbeyi ele alıyoruz.
29 Eki 2021
YAZARLAR
Anıl Tuncer
Yazar - Spektrum
Spektrum
Her perşembe yerel ve ulusal politikadan en kritik meseleleri ele alarak derinlemesine inceliyor, bağımsız bir tutumla alanında uzman akademisyenlere mikrofon uzatıyoruz.
İLGİLİ OKUMALAR