Avrupa Yeşil Mutabakatı Nedir? Bizi Nasıl Etkiler?

Son dönemlerde haberlerde Avrupa Yeşil Mutabakatı terimi daha fazla kullanılmaya başladı. Avrupa Birliği'nin daha sürdürülebilir ve çevreci bir ekonomiye geçiş sürecinden yaptıklarını kapsayan bu “anlaşmayı” gelin beraber inceleyelim.

2015 yılında küresel ısınmayı 2 derecenin altında tutmak için imzalanan Paris İklim Anlaşması, her ülkenin bir taahhütte bulunmasını içeriyor. Her ülke ya da birlik kendi planları üzerinden küresel ısınmaya karşı atacakları adımları bu anlaşma ile belirlemişti.

Avrupa Birliği ülkeleri ise 2030 yılı için sera gazı salım hedeflerini 1990 seviyesinin %55 altında kalacak şekilde belirledi. Buna ek olarak, Avrupa Birliği sera gazı salımlarını 2050 yılında net sıfıra düşürmeyi yani saldığı sera gazı miktarı ile emilim yaptığı miktarı eşitlemeyi planlıyor.

Bu tabii ki kolay ve Avrupa Birliği’nin tek başına yapabileceği bir değişim değil. Bu değişim için ortak bir anlaşma yani mutabakat ile ürünlerin döngüsel olarak tasarlanmasından yeşil alanların artırılmasına, fosil yakıt sektörüne ek vergiler getirilmesinden zehirsiz gıda üretimine kadar çok geniş, adil ve kapsayıcı yaptırımlar hedefleniyor.

Avrupa Birliği ülkelerinin bütçelerini daha çevreci yapmasını hedefleyen “Yeşil Bütçe Reformu” ise bunlardan biri. Bu reform ile üye ülkeler, halihazırda var olan mali vergileri çevre lehine yeniden yapılandıracak.

Bir sonraki aşamada ise üye ülkeler, amacı bütçeye gelir sağlamak olmayan, tamamen belli bir çevre sorunu ile mücadeleyi amaçlayan yeni vergiler sisteme eklenecek.

Buna ek olarak Avrupa Birliği ithal ettiği ürünlerin de karbon ayak izini belgelendirmesini isteyecek.

İthal ürünlerde mutabakat açık bir şekilde, toksik yapısı, karbon değerleri, döngüsel sistemi ve ormansızlaştırma oranı Avrupa Birliği Çevre Standartlarına uymayan ürünlerin ülke içine giremeyeceğini belirtiyor.

Bu durum bu yasalarda oturmuş ve açık bir dili bulunmayan ve ihracatının neredeyse yarısını Avrupa Birliği ile yapan Türkiye için ciddi bir sorun yaratıyor.

Bununla beraber, mutabakat ithal ürün alınan ülkelerde karbon vergisi yaptırımı varsa ve ihracat yapan şirketlere bu vergi uygulanıyorsa, karbon döngüsel yapısı konusunda kolaylık sağlayacağını belirtiyor.

Bu yüzden yakın zamanda Türkiye içerisinde de, büyük ihtimalle uygulama kolaylığından, karbon vergisini konuşuyor olacağız. Yine de ürünlerimizin toksik değerleri ve döngüsel sisteme uygunluğu konusunda da ciddi şekilde atılması gereken adımlar var.

Bu adımların sadece ihracat için değil, vatandaşlarımızın ve doğamızın da sağlığını korumak için atılması ise en içten dileğimiz.