“Çerçeve yasa” 467 kabul, 87 retle Meclis’ten geçti

AK Parti ve MHP'nin “Terörsüz Türkiye” olarak tanımladığı yeni çözüm süreci kapsamında hazırlanan Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda 467 kabul, 87 ret ve 6 çekimser oyla yasalaştı.

Çözüm sürecinin hukuki altyapısını oluşturması öngörülen 12 maddelik yasa, PKK-KCK'nın ve bağlantılı yapıların fiili varlığına son verdiğinin, kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumları tarafından tespit edilmesinin ardından uygulanacak hukuki düzenlemeleri içeriyor.

• Bir adım sonrası: Bu tespitin teyidine ilişkin Millî Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte, kapsama giren kişiler hakkındaki soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş cezaların infazına yönelik işlemler başlatılacak.

Bahçeli: Silahın yerini siyaset almalı

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, düzenlemeyi Türkiye’nin terör sorununu sona erdirme hedefinin hukuki aşaması olarak değerlendirdi. Sürecin devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünden taviz anlamına gelmediğini belirten Bahçeli, silahın bütünüyle devreden çıkarılarak demokratik siyasetin tek yöntem hâline gelmesi gerektiğini söyledi.

Bahçeli, örgütün bütün yapılarıyla feshedildiğinin ve silahsızlandığının devlet kurumlarınca doğrulanmasının uygulamanın temel şartı olduğunu hatırlattı. Düzenlemeyi destekleyen milletvekilleri, görüşmelerin ardından MHP sıralarına giderek Bahçeli ile tokalaştı. Bahçeli daha sonra DEM Parti eş genel başkanları Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları ile kısa süre görüştü.

Özel: Eksikleri var ancak barışın önünü kapatmayacağız

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, teklifin hazırlanış yöntemini ve bazı hükümlerini eleştirirken partinin Kürt sorununun demokratik yollarla çözülmesine ilişkin tarihsel tutumunu koruyacağını söyledi. Metni teknik açıdan özensiz ve yoruma açık bulan Özel, teklifin yalnızca silah bırakma ve infaz düzenlemeleriyle sınırlı kalmaması; hukukun üstünlüğü, demokratikleşme ve temel haklar alanındaki adımlarla tamamlanması gerektiğini belirtti. Özel, düzenlemenin mevcut çatışmanın bazı sonuçlarını ortadan kaldırabileceğini ancak sorunun nedenlerini tek başına çözemeyeceğini söyledi. 

Kendisi ve yöneticilerinin "Evet" oyu vereceğini belirten Özel, parti milletvekillerini ise serbest bıraktığını açıkladı.

Bakırhan: Yasa bir son değil, başlangıç

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, düzenlemeyi silahlı çatışmadan demokratik siyasete geçiş açısından tarihî bir adım olarak nitelendirdi.

Bakırhan, yasanın dar veya güvenlikçi biçimde yorumlanmaması gerektiğini belirterek uygulamanın sürgündekiler, cezaevindekiler ve Türkiye’ye dönmek isteyen örgüt mensupları açısından açık, öngörülebilir ve güven verici olması gerektiğini söyledi.

Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanması çağrısında bulunan Bakırhan, Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ dâhil tutuklu siyasetçilerin durumuna ilişkin düzenlemelerin de sürecin devamında ele alınmasını istedi.

Bakırhan, kabul edilen metnin kalıcı çözüm için yeterli olmadığını ancak silahların bırakılması ile demokratik siyasetin güçlendirilmesi arasında hukuki bir geçiş oluşturduğunu ifade etti.

İYİ Parti'den sert eleştiriler

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu teklifin karşısında olduklarını belirterek süreci, "terör örgütünün tasfiyesinden çok yöntem değiştirmesine imkân veren siyasi bir düzenleme" olarak nitelendirdi. PKK’nın silah bıraktığına ve örgütsel varlığını bütünüyle sona erdirdiğine ilişkin yeterli güvence bulunmadığını ifade eden Dervişoğlu, soruşturma, kovuşturma ve cezaların ertelenmesini öngören hükümlerin örgüt mensupları bakımından fiilî bir af sonucunu doğurabileceğini söyledi.

İktidar ortaklarını süreci anayasa değişikliği ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın görev süresini uzatma hesaplarıyla yürütmekle suçlayan Dervişoğlu, Genel Kurul görüşmelerinin 10 Ağustos’a, Sevr Antlaşması’nın yıl dönümüne denk getirilmesini eleştirerek bunun siyasi ve sembolik anlamını sorguladı. Şehit ailelerinin ve gazilerin hassasiyetlerinin gözetilmediğini belirten İYİ Parti lideri, toplumsal barışın terör suçları bakımından cezasızlık algısı yaratılarak kurulamayacağını dile getirdi.

Hangi parti, ne oy verdi?

AK Parti, MHP, Dem Parti, CHP, Yeni Yol grubu, EMEP, TİP ve Hüda Par milletvekilleri "Evet" oyu verirken İYİ Partililerin tamamı (29 milletvekili) "Hayır" dedi. Özel'in serbest bıraktığı 91 Yeni Parti milletvekilinden 35'i kabul, 54'ü ret oyu verdi. 2 milletvekili ise oylamaya katılmadı. 

Kılıçdaroğlu liderliğindeki, 45 koltuğa sahip CHP'den yasaya 29 kabul oyu geldi. 14 milletvekili oylamaya katılmazken 2 milletvekili ret oyu kullandı.

Saadet, DEVA ve Gelecek Partisi'nden oluşan Yeni Yol Grubunda 17 kabul, 3 çekimser oy kullanıldı. 4 milletvekili olan Yeniden Refah Partisi çekimser kaldı.