ChatGPT, eğitim için bir tehdit mi?

OpenAI’ın 1 Aralık’ta beta sürümünü yayımladığı ve lansmanından sadece 1 hafta sonra 1 milyondan fazla kullanıcıya erişen yapay zeka aracı ChatGPT’yi duymayan artık kalmamıştır. Doğal insan diline oldukça yakın biçimde ve bir insan tarafından yazılmış kadar gerçekçi metinler ortaya koyabilen bir yapay zeka sohbet robotu olan ChatGPT, gelecekte potansiyel olarak Google aramalarının yerini alması da dahil olmak üzere yayımlandığı günden bu yana pek çok tartışmanın odağı hâline gelmiş bulunuyor.

Ne yapıyor? 

Üretken bir dil modeli olarak tanımlanan; ancak pratikte doğal sohbetler geliştirmek üzere eğitilmiş ve tasarlanmış bir yapay zeka sohbet robotu olan GhatGPT’nin pek çok farklı amaca hizmet eden ve faydalı dahi sayılabilecek uygulamaları mevcut. Bunlardan bazılarını sıralayacak olursak:

• GPT ile çok çeşitli stillerde, konularda ve dillerde tutarlı ve iyi yazılmış metinler, haber özetleri, ürün açıklamaları veya hikayeler oluşturulabilir.
• Sorunlar analiz edilebilir; sorulara çözümler veya cevaplar üretilebilir.
• Çok çeşitli bağlamlarda -bir sohbet robotuna göre- tutarlı yanıtlar üretmek için kullanılabilir.
• Sosyal ağlarda paylaşmak için ilgi çekici gönderiler ve mesajlar yaratmada kullanılabilir.
• Üretkenlik uygulamaları için raporlar, e-postalar ve diğer içerikler oluşturulabilir.
• Büyük veri setleri analiz edilerek bunlardan yararlı bilgiler çıkarılabilir.

Örneğin ChatGPT, iş başvuru sürecinin en sancılı kısımlarından biri olan özgeçmiş hazırlamada size yardımcı olabilir. ChatGPT’yi kullanarak, başvurduğunuz her iş ilanına göre özelleştirilmiş bir özgeçmiş oluşturabilir, ya da ChatGPT’den iş mülakatınıza hazırlanmak için yardım alabilirsiniz. ChatGPT’yi karmaşık matematik problemlerini çözmesi için kullanabilir veya ilişki tavsiyesi bile alabilirsiniz. Bunlara ek olarak ChatGPT’den hemen hemen her müzik türüne uygun şarkı sözü yazmasını isteyebilir; yazdığınız bir koddaki sorunları tespit etmesi için kullanabilir, birden fazla dilde içerik üretebilir, herhangi bir konu üzerinde kompozisyon yazdırabilirsiniz. 

Bütün bunları yapmasının yanı sıra, ChatGPT’yi asıl özel kılan şey ise bu istemleri yerine getirirken diğer benzer işlevlerdeki sohbet botlarının aksine “robotiklik”ten uzak olması. Ancak tüm bunlar, ChatGPT’ye karşı olan birtakım önyargıların haksız yere ortaya çıktığı anlamına gelmiyor.

Eğitimde endişeler

ChatGPT son dönemde eğitim alanındaki artan kullanımıyla daha sık gündeme gelmeye başladı. Üniversite profesörleri başta olmak üzere pek çok eğitimci, öğrencilerin ChatGPT tarafından üretilen yazıları kendileri yazmış gibi göstererek yapay zekayı dersleri geçmek için kullandığını bildiriyor. Yapay zeka ile üretilen metinlerin tespit edilmesi için var olan uygulamalara rağmen bunların bir noktada yetersiz kalacağından endişelenen profesörler, bir noktada kopyanın önüne geçmek için öğrencilerin sınıf ortamında kendi elleriyle yazdıkları sisteme dönebileceklerini belirtiyor.

Dünyanın en prestijli yükseköğretim kurumlarından bazılarını bünyesinde toplayan Ivy League üyelerinden Pennsylvania Üniversitesi işletme fakültesi Wharton School’da "Operasyonlar, Bilgi ve Kararlar" Bölüm Başkanı olan Profesör Christian Terwiesch tarafından yapılan yeni bir araştırmaya göreyse ChatGPT’nin eski bir versiyonu olan GPT-3’ün, Wharton School için tasarlanan ve iş insanlarına yönelik olarak geliştirilmiş “İşletme Yönetimi Yüksek Lisansı” (MBA) programının final sınavını geçtiği aktarılıyor. GPT-3’ün sınavdan B- ile B arasında bir puan aldığını belirten Terwiesch, GPT-3’ün “vaka çalışmalarına dayalı olanlar da dahil olmak üzere temel operasyon yönetimi ve süreç analizi sorularında harika bir iş çıkardığını" ve eğitimcilerin, öğrencilerinin bu tür yapay zeka sohbet robotlarını kullanarak ev ödevlerinde ve final sınavlarında kopya çekiyor olabileceğinden endişe etmeleri gerektiğini söylüyor.

Bir başka çalışma ise ChatGPT’nin, öğrencilerin genellikle dört yıllık tıp fakültesi ve yaklaşık iki yıllık klinik rotasyon gerektiren üç aşamalı bir sınav olan ABD tıbbi lisanslama sınavı USMLE'yi geçebileceğini ortaya koyuyor. Aralarında Harvard Tıp Fakültesi'nden isimlerin de bulunduğu araştırmacılar, sohbet robotunun "herhangi bir özel eğitim almadan her üç sınavda da geçme eşiğinde ya da buna yakın bir performans sergilediğini" ve "açıklamalarında yüksek düzeyde uyum ve içgörü gösterdiğini" tespit ettiklerini ve bu araştırmanın, sohbet robotlarının tıp eğitimine ve "potansiyel olarak klinik karar verme sürecine" yardımcı olma potansiyelini vurguluyor.

Öte yandan, tüm bu bulgular yapay zeka uzmanları ve akademisyenler tarafından dile getirilen endişeleri daha da artırıyor. New York il yerel eğitim müdürlüğünün daha önce yaptığı açıklamada, "içeriğin güvenliği ve doğruluğuna ilişkin endişeleri" gerekçe göstererek sohbet robotunun öğrenim üzerindeki olumsuz etkilerinden endişe duyduğunu belirtmesi ve ChatGPT’nin öğretmen ve öğrenciler tarafından kullanılmasını yasaklaması ise tartışmaları daha da alevlendiriyor. ChatGPT’nin kullanımı şu anda dünya genelinde pek çok okulda yasaklanmış bulunuyor.

ChatGPT’ye olan güvensizliğin ardında ne yatıyor?

Öğrencilerin işini kolaylaştırması ve bunun da ödevleri değerlendirirken eğitimcilerin kimin gerçekten ne öğrendiğini değerlendirmesini zorlaştırmasını geçecek olursak, ChatGPT’ye yönelik önyargının başlıca nedenlerinden bir diğeri de ChatGPT’nin “çok iyi bir yalancı” olması.

Daha önce teknoloji yayınımız Quando’da ChatGPT üzerine ele aldığımız yazıda da bahsettiğimiz üzere ChatGPT’nin, bazı örneklerde daha inandırıcı olmak için gerçekte olmayan şeyleri “uydurabildiği” biliniyor. Mesela, Microsoft’un üç aylık kazançlarıyla ilgili bir makale üretmesinin istendiği bir örnekte ChatGPT, makalenin inandırıcılığını artırmak için Microsoft CEO’su Satya Nadella’dan “sahte” bir alıntı yapmış, Nadella’nın daha önce söylemediği bir şeyi sanki söylemiş gibi göstermişti.

Daha kötüsü ise, ChatGPT’nin olmayan şeyleri olmuş gibi gösterme yeteneği o kadar gelişmiş durumda ki konu hakkında hâlihazırda bilgi sahibi olmadığınız takdirde robotun yalan söyleyip söylemediğini anlamanız da hayli zor. Yazılımcılar arasında popüler bir platform olan Stack Overflow, ChatGPT yayımlandıktan kısa bir süre sonra ürettiği yanıtların doğru gibi görünmesine rağmen genellikle yanlış olmasını gerekçe göstererek sohbet robotunun platformda kullanılmasını yasaklamıştı.

Farkı nasıl anlayacağız?

Bir içeriğin insan mı yoksa yapay zeka tarafından mı oluşturulduğunu nasıl anlayabileceğimizi ChatGPT’ye soran bir AP muhabiri, sohbet robotundan şu yanıtı alıyor: 

"Bir şeyin bir insan mı yoksa bir yapay zeka tarafından mı yazıldığını belirlemek için, kişisel deneyimlerin veya duyguların yokluğuna bakabilir, yazı stilinde tutarsızlık olup olmadığını kontrol edebilir ve dolgu kelimelerin veya tekrarlayan ifadelerin kullanımına dikkat edebilirsiniz. Bunlar metnin bir yapay zeka tarafından oluşturulduğuna dair işaretler olabilir."

Bununla birlikte, OpenAI tarafından ocak ayının başlarında yapılan ve ChatGPT’ye karşı duyulan endişelerin ele alındığı bir açıklamada şirket, "ChatGPT'nin okullarda veya başka herhangi bir yerde yanıltıcı amaçlarla kullanılmasını istemiyoruz, bu nedenle bu sistem tarafından oluşturulan metnin anlaşılmasına yardımcı olacak önlemler geliştiriyoruz." ifadelerini kullanıyor. Şirket ayrıca, bunu gerçekleştirmek için eğitimcilerle birlikte çalışmayı planladığını da sözlerine ekliyor.