Çocuk kitapları nedir (ve ne değildir)?

“Saf hayal gücüyle kıyaslanabilecek bildiğim bir hayat yok. Orada yaşamak, gerçekten olmak istiyorsan özgür olacaksın.” - Willy Wonka, Charlie’nin Çikolata Fabrikası

Çocuk kitapları dediğimizde, çocuk olduğumuz yıla,  dönemin trendlerine, politik atmosfere, eğitim müfredatına, ekonomik durumumuza, hayallerimize, ilgi alanlarımıza göre farklılaşan kitaplar geliyor olabilir aklımıza: Küçük Kara Balık, Küçük Prens, Pıtırcık, Şeker Portakalı, Çocuk Kalbi, Harry Potter, Kibritçi Kız, Hansel ve Gretel, Pippi Uzunçorap… Aklımıza gelen örnekler farklılaşsa da kesişim kümelerimiz de olduğuna eminiz: çocuk kitapları dediğimizde hepimiz zamanda yolculuk yaptık, belki bir koku burnumuza, bir tat ağzımıza ya da bir ses kulağımıza geldi, hatıralarımız canlandı, içimizde türlü türlü duygular uyandı. 

“Çocuk kitabı kavramı çok geniş bir kavram. Bu haliyle çocuklar için basılmış tüm kitapları kapsıyor. Bu geniş kavramı daha dar bir anlamla düşünebilmek için nitelikli çocuk yazını örneği olarak çocuk kitaplarından bahsetmek gerek. Bu alanda çalışan çok değerli bilim insanları var. Onlardan edindiğimiz bilgiler bizi şuraya götürüyor: Nitelikli bir çocuk yapıtı çocuğa göre ve çocuk gerçekliğine uygundur. Çocuk kitabının ne olmadığı/ne olmaması gerektiği sorusunun yanıtı da burada aslında. Çocuğun gerçekliğine, anlam evrenine, bakış açısına, dünyayı yorumlayış biçimine uygun olmayan yapıtlar çocuk kitabı olarak adlandırılsa da nitelik sorunu nedeniyle sorunlu yapıtlar olarak varlar.” -Nuray Küçükler Kuşçu, Akademisyen

Çocuk kitapları, her konuyu işlemeye açık - bunu yaparken “çocuğa görelik” kavramına uygun; yazar ve yayıncıların çocukların birey oluşlarına, özgürlüklerine, kararlarına, tercih yapma haklarına önem verdiği; duygusal ve zihinsel gelişimlerini zedelemeyecek dile sahip - eserlerdir. Adında “çocuk” geçse de çocuk kitapları yalnızca çocuklar için değildir. Yetişkinler için de bambaşka dünyaların kapısını aralayabilir.