Davalı: Donald Trump

2024 seçimlerinde tekrar aday olmayı düşünen eski ABD Başkanı Donald Trump hakkında, son dönemde en çok konuşulan konu, hakkındaki resmî soruşturmalar ve davalar. Bu davaların bazıları cezai yaptırım potansiyeline sahip, diğerleri ise Trump'ın cüzdanını tehdit ediyor.

Bu yazımda Eski ABD Başkanı Donald Trump'ın karşı karşıya kaldığı en kritik davaları aktaracağım.

Hikâyenin başı

Son dönemde siyasi kariyeri ve ABD Başkanlığı süreciyle gündeme gelen Donald Trump'ın siyasete atılmadan önceki kariyerine kısa bir göz atmak, bugünkü resmî soruşturma ve dava haberlerine bir bakış açısı katacaktır. 1971 yılında babası Fred Trump'ın kurduğu emlak şirketinin başına geçtikten sonra şirketin adını "The Trump Organization" olarak değiştirip soyadını markalaştırdı. 1970'li yıllardan bu yana kendisi ve şirketinin dâhil olduğu hem eyalet ve federal boyutunda toplam 4 bin hukuki işlem gerçekleşti. Bu işlemlerin arasında 6 iflas bulunuyor. Markalaştırdığı Trump adıyla inşa edilen veya yenilenen yapılarla şirketin genişlemesini sağlayan Trump, başarısızlıklarını, iflaslarını ve yolsuzluk iddialarını medyada inkar etti. 2004-2015 yılları arasında yayınlanan Apprentice (Çırak) adlı televizyon programında ve diğer medya kanallarında güvenilir bir müzakereci ve zeki bir iş insanı imajı çizdi.

Öte yandan, çoğu 2016-2020 arasında yayınlanan makale, belgesel ve kitaplar ise Donald Trump'ın iflaslarının arka planını, şirket çalışanlarına ve müşterilere yapılan dolandırıcılıkları, yolsuzlukları, mafya ve otokratik rejim bağlantılı birçok insanla Trump arasında yapılan anlaşmaları ortaya koydu. Başkanlık süresi bittiğinden beri ardı arkası kesilmeyen soruşturma ve davalara Trump'tan gelen en sık açıklama ise "Bunlar Demokratların cadı avı" oluyor.

Gündemden düşmeyen davalar

Devam eden davaların yasal açıdan en tehlikeli olanları Trump'ın Florida'daki evinde bulunduğu tespit edilen Beyaz Saray belgeleri, 2021 ABD Kongre Binası baskını ve Georgia seçimlerinde müdahaleyi konu alan tek vaka odaklı davalar gibi gözüküyor. Bunların yanında, Trump'ın itibarını zedelemesi beklenen ve para cezasıyla sonuçlanabilecek davaları da vergi kaçakçılığı ve cinsel istismar olarak iki ana gruba ayırmak mümkün.

Gizli Beyaz Saray belgeleri

Ocak ayında Trump'ın Florida'daki evinden 15 kutu resmî evrak toplayan ABD Ulusal Arşivler ve Kayıtlar İdaresi, yüzlerce belgenin içinde gizli ve ulusal güvenlik açısından hassas belgelerin bulunduğunu açıkladı. İdarenin yönlendirmesiyle davacı olan ABD Adalet Bakanlığı, mayıs ayında soruşturma başlattı. Devam eden süreçte Trump, kayıtların yok edilmesi veya kaldırılması, adaletin engellenmesi ve Casusluk Yasası'nı ihlal ederek gizli bilgileri kötüye kullanması da dâhil olmak üzere çeşitli ceza yasalarını ihlal ettiği iddialarıyla federal mahkeme tarafından soruşturma altında.

Kongre Binası baskını

6 Ocak 2021 günü gerçekleşen "Save America" mitinginde konuşan Trump, kendi yardımcısı Mike Pence'e seçim sonuçlarına itiraz etmesi için çağrıda bulundu ve "Ülkemizi asla zayıflıkla geri alamayacaksın. Güç göstermelisin ve güçlü olmalısın. Kongre'nin doğru olanı yapmasını ve yalnızca yasal olarak belirlenen seçmenleri saymasını talep etmeye geldik. Buradaki herkesin yakında barışçıl ve vatansever bir şekilde seslerinizi bugün duyurmak için Kongre Binası'na yürüyeceğini biliyorum." dedi. 

Baskın sonucunda 4 protestocu ve 1 polis öldü, en az 14 polis memuru yaralandı. Kongre baskını sonrasında, bir kaçı polis grubu tarafından olmak üzere Trump'a baskına teşvik ve liderlik ettiği suçlamalarıyla farklı davalar açıldı. Davacı Columbia Bölgesi Başsavcılığı tarafından federal boyutta inceleme devam etse de ağustos ayından beri dosyayla ilgili  hiçbir işlem yapılmadı.

Georgia seçimleri

Trump'ın, çekişmeli seçim bölgelerinden biri olan Georgia'nın Senato seçimlerine müdahale ettiği iddialarıyla başlatılan soruşturmada en önemli kanıtlardan biri telefon kayıtlarından çıktı. Trump'ın Georgia seçim yetkililerine "11 bin 780 oy bulmamız lazım" dediği telefon kayıtları inkar edilemez bir durum oluşturuyor. Dava gidişatının Trump2ın yanında Senatör Graham ve Eski New York Şehri Belediye Başkanı Giuliani gibi partiden farklı isimleri de kapsayarak devam ediyor.

Cadı avı yorumu ve tersine etki

Peki arka arkaya haberlere konu olan bu davalar, 2024 seçimlerine giden süreçte Trump'ın siyasi itibarını olumlu etkileyebilir mi? Trump'ın dava süreci, kendisi ve destekçileri tarafından cadı avı olarak görülüyor. Kariyerinin başından beri ne tür haber olursa olsun, bir şekilde gündemde kalarak ismini tanıtan Trump için bu davaların da avantaj sağlama ihtimali var. Açılan davalar ve gösterilen kanıtlar ne kadar güven kırıcı olsa da her gün Trump'ı gözler önünde tutuyor. Ayrıca destekçilerinin algısında Trump karşıtı Cumhuriyetçileri ve Demokratları daha da antipatik bir konuma getirdiği gözlemleniyor.