Doğuda yeni ittifak: Çin, Rusya ve Kuzey Kore

Geçtiğimiz salı günü Rusya'ya giden Kuzey Kore lideri Kim Jong Un, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştü. Kim Jong Un, "Başkan Putin'in kararlarını her zaman destekleyeceğiz ve emperyalizme karşı mücadelede birlikte olacağız" dedi. Putin ise Kuzey Kore'nin uydu yapımına Rusya'nın destek vereceğini söyledi.

Toplantıdan önce Kim Jong Un ile silah desteğini konuşup konuşmayacakları sorulduğunda Putin, "tüm konuları" ele alacaklarını belirtmiş; Kremlin ise açıklamasında BM'nin Kuzey Kore'ye yönelik yaptırımlarının Pyongyang ile ilişkilerini engellemeyeceğini vurgulamıştı.

Kim Jong Un dün itibarıyla ülkesine geri döndü; ancak ikili ilişkiler yalnızca Kuzey Kore ve Rusya arasında gelişmiyor. Çin de Kuzey Kore ve Rusya ile bir süredir ilişkilerini ilerletiyor.

Çin ve Rusya 

Çin'in Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sürecindeki desteği, bu iki ülkenin yakınlaşmasında önemli bir etken oldu.

Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinde Çin'in Rusya'ya askerî mühimmat ve silah sağladığı iddiaları hep gündemdeydi. Çin bu iddiaları kabul etmese de yapılan araştırmalar gizli veya dolaylı yollarla bu desteğin yapıldığına işaret ediyor.

Çin, aynı zamanda Batı ülkelerinin uyguladığı yaptırımlar nedeniyle bir nevi kapana kısılan Rusya'nın en önemli ticaret ortaklarından biri idi. Verilere göre, Çin'in Rusya ile genel ticareti 2022'de 190 milyar dolarlık rekor seviyeye ulaşmıştı ki bu, bir önceki yıla oranla %30 artış anlamına geliyor.

Bu ortaklık tatbikatlarda da kendini belli ediyor. Temmuz ayında Japon Denizi'nde ortak askerî tatbikat düzenleyen Çin ve Rusya, Ağustos ayında ise ABD'nin Alaska eyaletinin açıklarında bir tatbikat gerçekleştirmişti. ABD, yakından izlediğini belirttiği tatbikatın "bir tehdit arz etmediğini" bildirmişti.

Hem askerî hem de ekonomi alanlarında birçok gelişmeye imza atan iki ülke, gelecek süreçte de bu adımlarını sıklaştıracak gibi görünüyor. 

Rusya, Ukrayna; Çin ise Tayvan konusunda Batı ile kriz yaşıyor. Bu da iki ülkenin "düşmanımın düşmanı dostumdur" fikriyle müttefikliklerini artırmalarının nedenlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Çin ve Kuzey Kore

"Kuzey Kore Çin'e, Çin'in Kuzey Kore'ye ihtiyaç duyduğundan çok daha fazla ihtiyaç duyuyor."

Üçlü tatbikat iddiası 

4 Eylül'de yayımlanan bir haberlerde, Rusya'nın Kuzey Kore'ye Çin ile birlikte üçlü deniz tatbikatı yapmak için teklif götürdüğü öne sürülmüştü. 

Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu'nun Kuzey Kore'yi ziyaretinde ortak tatbikatı dile getirdiği iddia edilmiş; Güney Kore Ulusal İstihbarat Servisi'nin raporunda da ikilinin askeri genişleme için özel bir toplantı yaptığı kaydedilmişti.

Bu askerî tatbikatın asıl amacının bölgede daha önce ortak bir tatbikat gerçekleştiren ABD ve Güney Kore'ye misilleme amacı taşıdığı da değerlendiriliyor. 

Sonuç

Üç ülke de sınır komşusu olduğu ülkelerin egemenliğine karşı. Ayrıca üç ülke de ABD'nin hakimiyetini engellemek istiyor. 

The Guardian'da yer alan baş yazıda, Kuzey Kore'nin bir yandan gıda kıtlığı çektiği bir yandan da askerî teknolojiler konusunda ilerlemeye devam etmek istediği; bu iki durum için de gelire ihtiyacı olduğu vurgulanıyor:

"Ne Rusya ne de Çin, Kuzey Kore'nin yeteneklerini geliştirmesini istemiyor; çünkü Kuzey Kore güvenilmez bir ortak. Ancak yenilenen bağlar ciddi endişelere neden oluyor ve bu endişeler sadece Ukrayna ile sınırlı değil."