2021 Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Raporu’ndan öne çıkanlar

Dünya Ekonomik Forumu tarafından ilk kez 2006'da paylaşılan Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Raporu'nun 2021 edisyonu geçtiğimiz haftalarda yayımlandı. Ülkelerdeki kaynaklara ve fırsatların gerçek düzeylerinden ziyade bu kaynak ve fırsatlara erişmede cinsiyete dayalı boşlukları ölçmeyi hedefleyen raporda bu yıl 156 ülke; ekonomi, eğitim, sağlık ve politika başlıklarında incelendi. 2019 Aralık'ta yayımlanan 2020 raporuna kıyasla bu yılki raporda esas gündemi Covid-19 pandemisinin etkileri oluşturdu.

• Anahtar çıktılar: Raporun bir önceki versiyonundan bu yana yalnızca iki ülke, Belçika ve Togo kadın başkanlarını seçmiş olsa ve parlamentolarda daha çok kadın temsilci görülse de raporun kapsadığı 156 ülkede toplam 35.500 parlamento koltuğunun yalnızca %26,1'i, 3.400 bakanlık görevinin yalnızca %22,6'sı kadınlar tarafından temsil ediliyor. Rapor, mevcut ilerleme hızıyla devam edildiğinde politikada cinsiyet eşitliğine ulaşmanın 145,5 yıl alacağını öngörüyor. Ekonomik Katılım ve Fırsat başlığında 2020'den bu yana kayda değer gelişmeler görülse de bu boşluğun tamamen kapanmasının 267,6 yıl alacağı tahmin ediliyor. Pandeminin etkilerinin henüz bu rapora tam olarak yansımadığı belirtilirken yönetici pozisyonlarının yalnızca %27'sinin kadınlar tarafından temsil edildiğinin saptandığı raporda kadın liderler konusunda önemli eksiklikler olduğu vurgulanıyor. Raporun kapsadığı 37 ülkede eğitim başlığında cinsiyet eşitliğinin sağlandığı, küresel çapta bu farkın %95 oranında kapandığı yer alıyor fakat küresel eşitliğin sağlanması konusunda yavaş ilerlendiği ve bunun gerçekleşmesinin 14,2 yıl alacağı öngörülüyor. Sağlık alanındaki eşitlik farkının %96 oranında kapatıldığı kaydedilse de hem eğitimde hem de sağlıkta gelecekte pandemi kaynaklı etkilerin görülebileceğinin ve hâlen gelir, coğrafya, ırk ve etnik köken kaynaklı kalite farklılıkları olduğunun altı çiziliyor.
  
  
• Covid-19 etkisi: Raporda yer verilen ilk tahminler, pandemi etkisine dair en çarpıcı sonucu sunuyor. Zira bir yıl önceki raporda küresel cinsiyet eşitliğinin sağlanması için öngörülen süre 99,5 yılken bu yıl pandemi etkisiyle aynı tahminin 135,6 yıla ulaştığı görülüyor. Bu durum, en az bir jenerasyonun daha tam anlamıyla bir küresel cinsiyet eşitliği için beklemesi gerektiğine işaret ediyor. Raporda pandeminin çalışma hayatındaki cinsiyet eşitsizliğine etkilerine odaklanan sonuçlarında referans verilen Uluslararası Çalışma Örgütü verileri; pandemi döneminde %3,9'unun işini kaybettiği belirlenen çalışan erkeklere kıyasla kadınların %5'inin işini kaybettiğini gösteriyor. Diğer yandan profesyonel iş ağı platformu LinkedIn'in verileri kadınların liderlik pozisyonlarına işe alımlarında belirgin bir düşüş olduğunu gösteriyor.
  
  
• Ülkeler: Ülkeler sıralamasında cinsiyet eşitsizliğinin en az olduğu ilk beş ülkeyi İzlanda, Finlanda, Norveç, Yeni Zelanda ve İsveç oluşturuyor. Bu yılki endekste en az %4,4 iyileşmeyle en iyi gelişimi kaydeden beş ülke ise Litvanya, Sırbistan, Doğu Timor, Togo ve Birleşik Arap Emirlikleri olarak sıralanıyor. Bölge bazında en çok ilerleme Batı Avrupa, Kuzey Amerika, Latin Amerika ve Karayipler'de görülüyor. Orta Doğu ve Kuzey Afrika ve Güney Asya, endekste en yüksek farkların görüldüğü bölgeler olarak öne çıkıyor. Genel sıralamada önceki yıla kıyasla üç basamak gerileyerek Ürdün ve Lübnan'ın ardından 133'üncü sıraya yerleşen Türkiye; 156 ülke arasında ekonomik katılımda 140'ıncı, eğitimde 101'inci, sağlıkta 105'inci, politikada 114'üncü sırada konumlanıyor.