‟Dünyada hayat pahalılığı sürecek”

Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) yayımladığı Mayıs 2023 tarihli Baş Ekonomistler Görünümü raporunda uzmanlar bu yıl küresel piyasalarda durgunluk ihtimali üzerinde ikiye bölündü. Ekonomistlerin %45'i bu yıl küresel resesyon beklerken, %45'i bunu ihtimal dışı gördüğünü belirtti.

Öte yandan: Raporda görüşüne yer verilen ekonomistlerin %76'sı, hayat pahalılığının birçok ülkede "kriz" seviyesinde süreceğini, özellikle gelişmekte olan ülkelerde bu durumun "akut" bir sorun olacağını tahmin ediyor. Ekonomistlerin %67'si, bu yıl yeni banka iflasları ve "ciddi finansal sorunların" yaşanma ihtimalini oldukça yüksek görüyor.

Detaylar: WEF’in özel sektör ve kamudaki ekonomistlerin katılımıyla hazırladığı rapora göre, küresel ekonomik büyüme ve enflasyona ilişkin öngörüler bölgelere göre büyük çaplı değişkenlik gösteriyor.

Büyüme: Çin'de Covid-19 önlemlerinin kaldırılması ile birlikte en canlı ekonomik aktivitenin Asya bölgesinde görülmesi bekleniyor. Ekonomistlerin yarısı, bu yıl Çin'de ekonomik büyümenin ılımlı, %43'ü ise güçlü olmasını öngörüyor.

• Ekonomistlerin %93'ü, Doğu Asya ve Pasifik bölgesinde ekonominin en azından ılımlı düzeyde büyüyeceğini düşünüyor.
• Katılımcıların %50’si ABD’de ekonomik büyümenin zayıf veya çok zayıf olmasını beklerken, bu oran Avrupa için %75 olarak ifade edildi.

Enflasyon: Ekonomistlerin %90'ı Avrupa'da enflasyonun 2023 yılında yüksek veya çok yüksek seviyede seyredeceğini öngörüyor. ABD’de enflasyonun yüksek seviyelerde kalmasını bekleyen katılımcıların oranı ise %68 oldu. 

• Katılımcıların üçte ikisine göre, Sahra Altı Afrika, Latin Amerika ve Karayipler'de de enflasyon yüksek veya çok yüksek seyredecek. Ekonomistlerin yarısı Orta Doğu ve Kuzey Afrika için de rekor enflasyon beklentisi dile getirdi.
• Buna karşın, araştırmaya katılan ekonomistlerin sadece %14'ü Çin'de yüksek veya çok yüksek seviyelerde enflasyon görüleceğini düşündüklerini belirtti.

Merkez bankaları: Bu kapsamda, ekonomistlerin %79'una göre merkez bankaları enflasyonu yönetmek ve bankacılık sektöründe istikrarı sağlamak arasında bir denge kurmakla karşı karşıya kalırken, katılımcıların %82'si finansal istikrar endişeleri nedeniyle faiz artışlarının yavaşlamasını bekliyor.

• Diğer yandan, ekonomistlerin %76'sı, merkez bankalarının enflasyonu hedeflenen seviyelere indirme konusunda zorlanacağı görüşünde.

Finansal sistem: Son dönemde yaşanan banka iflasları ve bankacılık sektöründeki türbülansa rağmen ekonomistlerin %69'u bu gelişmelerin piyasalara etkisinin kısıtlı kalacağını düşünüyor.

• Ancak ekonomistlerin %67'si, bu yıl yeni banka iflasları ve "ciddi finansal sorunların" yaşanma ihtimalini oldukça yüksek görüyor.
• Ekonomistlerin %80'ine göre ise iş dünyası finansman bulmakta zorlanacak ve yatırımlarda düşüş yaşanacak.

Yorumlar: WEF Genel Müdürü Saadia Zahidi, rapora ilişkin değerlendirmesinde, raporun mevcut ekonomik gelişmelerin yarattığı belirsizliği ortaya koyduğunu belirterek, "İşgücü piyasaları şimdilik dirençli görünüyor ancak büyüme durgun kalmaya devam ediyor. Küresel gerilimlerin derinleştiği ve birçok ülkede hayat pahalılığının yüksek seyrettiğini görüyoruz. Bu bulgular, kısa vadeli küresel politika koordinasyonuna, uzun vadede ise sürdürülebilirlik ve dayanıklılığı sağlamlaştıracak yeni bir büyüme planı için acil iş birliği ihtiyacını teyit ediyor" ifadelerini kullandı.