Elektriklendirme nedir?

İklim krizi hakkında konuşurken teknoloji hem suçlanan hem de çözüm beklenen yerlerden biri. Özellikle enerji üretimi konusunda bir türlü yenilenebilir enerjiye geçişin sağlanamaması teknolojik gelişmelerin olmamasına bağlanıyor.

Bununla beraber elektrik üreten güneş enerjisi teknolojileri 1950’lerden beridir uzay araçlarında kullanılmakta. 1900’lerin başından beridir ise elektrik üreten rüzgar türbinleri tarımsal alanlarda özellikle su pompaları için kurulmaktaydı.

Yani son 70 yıldır bu teknolojiler hayatımızda. Her ne kadar bu teknolojiler en başlarda pahalı olsa da, yatırım aldıkça ucuzladıklarını hatta şu anda tarihin en ucuz teknolojisinin güneş enerjisi olduğunu hatırlatalım.

Şu an bile fosil yakıtlara tüm dünyanın gayri safi yurtiçi hasılasının (GDP) neredeyse %7’si devlet desteği olarak verilmekte. Yani eksik olan değişim için politik irade.

Yalnız fosil yakıtlar sadece elektrik üretmek için kullanılmıyor. Ulaşımdan ısınmaya, yemek yapımından sanayi ürünlerine, direkt fosil yakıt kullanılan teknolojiler bulunmakta.

Peki bu teknolojileri elektriğe döndürmek, iklim krizinin önüne geçmek için bir çözüm olabilir mi? Sayıları giderek artan biliminsanları bu soruya evet cevabını veriyor.

Elektriklendirme, işte bu değişime verilen isim. Isınma veya yemek yapımı gibi teknolojilerin direkt doğalgaz ile değil, elektrik kullanılarak yapılması elektriklendirme oluyor.

Bu değişimi yaşayabilecek teknolojiler her sektör için farklı. Ulaşımda, yük araçları, otobüsler ve bireysel otomobil ve motorsikletler bu değişimi şu an bile yaşamakta.

Binalarda ise bazı yerlerde suyun ısınması, indüksiyon ocaklar, elektrikli fırınlar ve hatta klima gibi teknolojiler fosil yakıt ile değil, elektrik ile çalışmakta.

Sanayide ise elektriklendirme, çelik, cam ve hatta petrokimya ürünlerinin üretiminde bile kullanılabilir. Aslında 1900’lerden beridir çelik üretiminde bile kullanılabilen elektrikli ark ocakları bulunmakta.

Türkiye’de elektrik üretiminin %61’i doğalgaz ve yenilenebilir enerji kaynaklarından oluşan “düşük karbonlu kaynaklar”dan geliyor. 

Bu rakam bize tüm sektörlerde yaşanabilecek bir elektriklendirmenin benzin veya kömür değil, daha temiz kaynaklardan geleceğini gösteriyor.

Tüm Dünya’da olduğu gibi yenilenebilir enerjiler artık en ucuz enerji kaynakları konumuna gelmiş durumda ve eğer mantıklı yatırımlar yapılırsa elektrik üretiminde oranları hızla artacak gibi.

Bununla beraber, elektriklendirme karşısında aşılması gereken sorunlar da var. Ulaşım konusunda daha iyi batarya teknolojileri geliştirilmesi, daha hızlı şarj ve daha uzun mesafeye sahip olması gerekmekte.

Sanayide ise çelikte uzun zamandır bulunsa da diğer materyallerin üretimi için kullanılan teknolojilerin hala geliştirilmesi gerekmekte. Hatta bazı durumlarda karbon yakalama teknolojileri burada daha verimli olarak gözüküyor.

Ek olarak, elektriklendirme ciddi bir elektrik altyapısına sahip olmayı gerektiriyor. Bazı ülkelerde bu altyapının olmaması bu yatırımları daha pahalı hale getiriyor.

Yine de elimizde ciddi bir değişim imkanı var. ABD’de yapılan bir çalışma, elektriklendirme ile seragazı salımı yapan kaynakların %63’ünün ciddi bir şekilde azalabileceği belirtilmiş.

Dediğimiz gibi aslında teknoloji mevcut ama politik irade burada en önemlisi. Artık fosil yakıtlara yapılan desteğin, bu teknolojilere yapılması gerekmekte.