Erdoğan'ın üçüncü dönemi

MHP lideri Devlet Bahçeli dün, Cumhur İttifakı'nın cumhurbaşkanı adayının Recep Tayyip Erdoğan olduğunu yineleyerek "Sayın Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin ilk Cumhurbaşkanı'dır. Ve tekrar aday olmasının önünde de herhangi bir engel bulunmamaktadır." açıklamasını yaptı. Bahçeli açıklamasının devamında şunları söyledi: 

"Bazı çevreler Sayın Cumhurbaşkanımızın tekrar aday olamayacağı yönünde husumetle pekişmiş karanlık propagandalarına şimdiden başlamıştır. Bir defa bu iddianın yasal ve anayasal hiçbir temeli, hiçbir nesnel gerçekliği yoktur. Sabih Kanadoğlu ve buna benzer kuşkulu isimler ortamı germeye kalkışırlarsa üzerimize düşen sorumluluğu yerine getirmekten kaçınmayız, çekinmeyiz. Nitekim Cumhurbaşkanı'nın en az üç dönem seçilebilmesi amacıyla gerekli yasal düzenlemenin yapılmasına var gücümüzle çalışır, bunu da başarırız. " 

Nergis Demirkaya GazeteDuvar'daki haberinde MHP kaynaklarının Bahçeli'nin "gerekirse yasal düzenleme yaparız" ifadesinin bu seçimleri kapsamadığını, "Erdoğan’ın adaylığının önünde zaten engel olmadığını" ilettiğini ifade etti. Kaynaklar, üçüncü dönem vurgusunun "2023 seçimlerinden anayasayı değiştirecek güçle çıkacağız ve istenirse 2028 seçimlerinde üçüncü defa aday olmasının yolunu açabiliriz" mesajı olduğunu belirtti.

TBMM Başkanı Mustafa Şentop da "Cumhurbaşkanı'nın üçüncü kez adaylıkla ilgili sorunu yok. Zaten ikinci adaylığı. Ben bu konuda bir makale yayınlayacağım." açıklamasında bulundu.

Muhalefet ne diyor?

CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu da geçtiğimiz günlerde "Erdoğan'ın adaylığına karşı üçüncü dönem itirazı yapacak mısınız?" sorusuna "Hayır. Aday olmak istiyorsa buyursun gelsin, millet herkesin boyunun ölçüsünü verecektir. Özel bir tartışma yapmayacağız. Bu tartışmalar artık geride kalmalı. Bu sandık gelmeli, demokratik ölçüler içinde hepimiz gidip sandıkta oy kullanmalıyız" cevabını verdi.

İYİ Parti Hukuk ve Adalet Politikaları Başkanı Bahadır Erdem "Erdoğan'ın hukuken ve Anayasaya göre ikinci döneminin bittiğini; ancak iktidarın bunun üzerinden bir mağduriyet yaratarak tartışmayı fırsata dönüştürmesine izin vermeyeceklerini" söyledi.

Tartışmanın kaynağı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2014'te cumhurbaşkanlığı makamına halk oyuyla seçilen ilk kişi olmuştu. 2017'de referandumla kabul edilen anayasa değişikliği sonucunda 2018'de Cumhurbaşkanlığı yönetim sistemine geçilmiş, bir kere daha aday olan Erdoğan 2018'deki seçimde yine halk oyuyla cumhurbaşkanı seçilmişti.

Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerini düzenleyen Anayasa'nın 101'inci maddesinde "Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir." ifadesinin bulunması, kimi hukukçular tarafından Erdoğan'ın görev süresini tamamladığı ve yeniden aday olamayacağı şeklinde yorumlanmıştı.

Prof. Dr. Fikret Eren, referandumla yeni anayasa yapılmadığı, var olan anayasada değişikliğe gidildiği için Cumhurbaşkanının görev süresini belirleyen hükmün geçerliliğini koruduğunu ve YSK'nın Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın adaylığını kanunen kabul edemeyeceğini savunuyor. Prof. Dr. Süheyl Batum ise Erdoğan'ın Anayasa'nın 116'ncı maddesine göre üçüncü kez aday olabilmesinin tek yolunun meclisin erken seçim kararı almasıyla mümkün olduğunu öne sürüyor.

Kimi hukukçularsa "teknik açıdan eski sistemdeki cumhurbaşkanı ile yeni sistemdeki cumhurbaşkanının aynı kişiler olmadığını, devletin birliğini temsil etmekle devleti yönetmenin farklı görevler olduğunu ve bu nedenle 'en fazla iki dönem' kuralının geçersiz olduğunu" ileri sürüyor.