Fintech sektöründeki trendler ve sorunlar

Uzun yıllardır hayatımızda yer edinen finansal teknoloji (fintech) girişimleri, küresel çapta son on yılda önemli bir yol katetti. İnternet erişiminin ve akıllı telefonların yaygınlaşmasıyla birlikte geleneksel finans kurumlarının hizmet verdiği bankacılık, sigortacılık, yatırım, varlık yönetimi, ödemeler, finansman ve daha birçok alanda dijital dönüşümün içinden gelen girişimler sektörde yıkıcı bir etki yaratarak özellikle finansal bağımsızlığını yeni kazanan nesiller için birinci tercih hâline geldi. Bu girişimler hızla büyüyüp yeni kullanıcılar edinme ve hizmetlerini çeşitlendirme yolunda adımlar atarken bu hız bazı problemleri de beraberinde getirdi.

• Büyük oyuncular: Bugün hem bireylere hem kurumlara hizmet veren ve milyar dolarlık değerlemelere ulaşan birçok girişim bulunuyor. Uluslararası denetim ve danışmanlık firması KPMG'nin ABD merkezli risk sermayesi şirketi H2 Ventures'la beraber yayımladığı Fintech100 raporunun 2019 güncellemesine göre küresel çapta bu sektörde faaliyet gösteren en önemli 100 şirket son bir yılda 18 milyar dolar, şimdiye kadar ise toplamda 70 milyar dolar sermaye sağlamış durumda. 29 farklı ülkenin temsil edildiği listeye göre dünyanın en değerli fintech şirketi Çin merkezli Ant Financial. 2014'te kurulan Alibaba Group iştiraki, 2018'deki Seri C yatırım turunda 150 milyar dolarlık bir değerlemeye ulaşmıştı. Bugünlerde ise şirketin değerlemesinin yaklaşık 200 milyar dolara ulaştığını belirten kaynaklar bulunuyor. Fintech100 raporunda yer alan 15 şirketiyle en çok temsil edilen ülke olan ABD'de son dönemde Robinhood ve Social Finance (SoFi) gibi popüler fintech girişimleri gündemde kendine yer buluyor. 2013'te Kaliforniya'da kurulan "herkes için yatırım" girişimi Robinhood'un bu yıl aldığı yatırımlarla birlikte değerlemesi 8,6 milyar dolara ulaştı. 2011'de kurulan kişisel finans girişimi SoFi'ın değerlemesinin ise 4,8 milyar dolar kadar olduğu tahmin ediliyor.
   
• Trendler: Sektöre geleneksel finans kurumlarının müşterilerine sunduğu ürünler bütününü parçalara ayırıp kendi nişlerinde önemli inovasyonlar yaparak giren fintech oyuncularının bugünlerde büyüme yolunda farklı ürünleri tekrar bir araya getirdiği görülüyor. Bu trendin girişimlerin gelir kalemlerini çeşitlendirerek iş modellerini sürdürülebilir kılmasına ve müşteri memnuniyeti ve sadakatini artırmasına katkı sağlayacağı düşünülüyor. Diğer yandan geleneksel finans kurumları, fintech sektöründen çıkan bazı iş modellerini benimsemeye başlıyor. Örneğin Vanguard, Charles Schwab ve Wells Fargo gibi büyük kurumlar, Robinhood'un izinden giderek hisse ve fon alım satımlarından aldıkları komisyonları sıfıra indirdi.
   
• Sorunlar: Fintech sektöründeki büyük sorunlardan biri, girişimlerle ilgili yapılan yasal düzenlemelerin zaman zaman inovasyonun ve büyümenin hızına yetişememesi. Bu durum, geçtiğimiz haftalarda hem burada hem iş dünyası bültenimiz Pareto'da detaylıca incelediğimiz Wirecard skandalı gibi şirketlerin yatırımcılarını, müşterilerini ve kendilerini mağdur eden olaylara yol açabiliyor. Hükümetlerin ve uluslararası kurumların düzenleyici ve denetleyici birimlerinin bu alandaki çalışmaları sürüyor. Bir diğer sorun ise finans alanındaki dönüşümün hiç istenmeyen ve beklenmeyen sonuçlar doğurabilmesi. Örneğin, yukarıda bahsettiğimiz sıfır komisyonlu alım satım işlemleri özellikle finansal okuryazarlığı düşük insanlarda ölçüsüz risk almaya ve bilinçsiz işlem yapmaya yol açabiliyor. Bunun finansal kayıplardan çok daha ciddi sonuçları da olabiliyor. Geçtiğimiz ay ABD'de 20 yaşında bir üniversite öğrencisinin Robinhood üzerinden gerçekleştirdiği karmaşık bir opsiyon işlemi sonucunda hesabında geçici olarak 730 bin dolarlık bir eksi bakiye görmesi üzerine intihar etmesi, kamuoyunda büyük bir yankı buldu. Şirket, uygulama arayüzünde değişikliklere gideceğini açıklasa da bu trajik olay fintech girişimlerinin müşterileriyle olan ilişkilerindeki daha geniş çaplı sorunlara dikkat çekti. Gelecekte bu sektörün oyuncuları, iş modellerini sağlam bir yasal zemin üzerinde sürdürülebilir kılmak ve paydaşlarına vadettiği değeri sunabilmek için büyüme iştahlarını kontrol altına alıp daha bilinçli adımlarla ilerlemek durumunda.