Fransa'da Macron ve Le Pen yarışı

Fransa’da dün gerçekleşen cumhurbaşkanlığı seçimleri, adaylar ve devam eden Ukrayna krizi dolayısıyla bu yıl çekişmeli geçti ve oylama ikinci tura kaldı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron bir daha seçilecek mi? Kendisini en çok zorlayan aday kim ve nasıl bir siyasi çizgiden geliyor?

20 yıldır her seçimde başka bir adayın cumhurbaşkanı olarak seçildiği Fransa'da bu yıl, Macron'un tekrar seçilme ihtimali konuşuluyor. 5 yıllık ofis süresi boyunca ırk ve dinî ayrımcılık söylemleriyle de gündeme gelen Macron'un karşısındaysa son günlerde anketlerde desteğinin giderek arttığı gözüken aşırı sağ siyasetçi, "Fransa'nın Trump'ı" olarak anılan Marine Le Pen bulunuyor.

• Fransa'da Cumhurbaşkanlığı: Kamu hukuku öğretim görevlisi Christophe Chabrot'un anlatımıyla Fransa'da "cumhuriyete başkanlık eden, hükümeti kontrol eden, parlamentoyu kontrol eden, Anayasa Mahkemesini kontrol eden bir başkanımız var. Yani bir süper başkan." Cumhurbaşkanı seçimlerinden bir ay sonra parlamento seçimleri yapılacak. Cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra yerel seçim yapılması da Cumhurbaşkanlığı ofisini kazanan partinin otomatik olarak mecliste çoğunluğu kazanabilmesini sağlıyor. Dolayısıyla Fransa siyasetinde en önemli seçimin Cumhurbaşkanlığı seçimleri olduğu söylenebilir.

Seçimin ilk turu 

10 Nisan'da yapılan seçimde yerel yönetimlerden yeterince destek alan 12 aday vardı. Fransa'nın seçim yasasına göre, ilk turda %50'den fazla oy alan aday olmadığı için, en fazla oy alan Emmanuel Macron ve Marine Le Pen, 24 Nisan'da 2'nci tur seçimler düzenlenecek. Fransız IFOP seçim anketi sonuçları oylamaya katılımın %71 oranında olacağını, Macron’un %27, Le Pen’in de %24 civarında oy almasıyla ikinci tura gidileceği ve ikinci turda da %52,5’e %47,5’lik bir oy dağılımıyla Macron’un seçimi kazanacağı gibi bir senaryoyu gösteriyordu. Gün sonunda alınan sonuçlara göre Emmanuel Macron %28,1, aşırı sağ siyasetçi Marine Le Pen %23,3 oy alırken seçime kalan son günlerde desteğinde artış gördüğümüz aşırı sol siyasetçi Jean-Luc Melenchon ise %20 oy aldı. Seçimde 48,7 milyon vatandaş oy kullandı.

Siyasetçilerden ilk tepkiler 

Mélenchon, ikinci turda Le Pen'e tek bir oy verilmemesi gerektiğini savundu. UMP'nin adayı ve eski Kültür Bakanı Valerie Pecresse, aşırı sağcılığa karşı olduğunu ve çok derin farklılıklara rağmen ikinci turda Macron'a "vicdan oyu" vereceğini açıkladı. Sosyalist Parti'nin adayı ve mevcut Paris Belediye Başkanı Anne Hidalgo da ikinci turda Macron'a oy verilmesi çağrısında bulunarak "Düşüş yaşayan ve bir türlü nasıl toparlanacağını bilmeyen dağılmış Sol'u yeniden bir araya getirmek için çalışmalarımı sürdüreceğim" dedi. Aşırı sağ Reconquête Partisi adayı Éric Zemmour ise, ikinci turda tüm takipçilerini "ülkeye 2 milyon göçmen getiren adam" Macron’a karşı Le Pen’e oy vermeye çağırdı.

Le Pen ve Avrupa’da aşırı sağın yükseliş trendi 

Le Pen’in 24 Nisan’da kazanması, Avrupa’da Borris Johnson ve Viktor Orban gibi aşırı sağın yönetimi ele geçirdiği dönemin bir yeni örneği olacak. Bununla beraber bazı yönelimler de takip etmeye değer. İç politika konusunda, zenofobik söylemleri olan Le Pen, Fransa’da başörtüsünün tamamen yasaklanmasıyla ilgili yasa çıkaracağını açıklamıştı. Fransa’da kamu binalarında tüm dinî semboller yasak, dolayısıyla başörtüsü takmak da yasak. Fakat Le Pen, dinî semboller arası bu eşitsizliği bozarak tüm kamusal alanlarda başörtüsünün yasağı konusunda, "Emniyet kemerinizi takmamak nasıl yasa dışı ise, bu konuda da insanlara para cezası verilecek. Bence polis bunu çok rahatça uygulayabiliyor" dedi. Toplumun demografik ve kültürel yapısını farklı alanlarda da değişikliğe uğratacağı belli olan aşırı sağcı siyasetçi, dış politikada ise NATO karşıtlığı ve Putin'e yakınlığıyla dikkat çekiyor. Macron'a göre AB "stratejik özerkliğe" sahip güvenilir bir askerî güce dönüştürülmeliyken parti kampanyaları Rus ve Macar bankaları tarafından fonlanan Le Pen, Rusya’ya karşı duran NATO birliğini ve komutasını zayıflatacak gibi duruyor. Bu seçimleri Macron kazanacak olsa bile Le Pen’in topladığı destekle 5 yıl sonra tekrar yükseleceğini de öngörmek mümkün.