Gastronomide 2024

2024, ödüller, rekorlar, yeni katılanlar, veda edenler ve meslekte uzun yılları geride bırakan şeflerle gastronomi dünyası açısından önemli bir yıl oldu. Türkiye'nin dönerin tescili için yaptığı başvuru Almanya'da tepkiyle karşılaşırken Tarım ve Orman Bakanlığı'nın içki üreticilerini zorda bırakan "teminat" düzenlemesi de Türkiye'de tepkilere yol açtı.

Gelin geride kalan yıla gastronomi penceresinden hep birlikte bakalım.

1. Hatay için kadın liderliği 

Oxfam KEDV (Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı) ve Mey|Diageo, 6 Şubat deprem felaketinin ardından güçlerini birleştirerek Samandağ Gastronomi Köyü’nü kurdu. 

• Neler oluyor? Samandağ Kadın Kooperatifi tarafından belediyeden kiralanan ve depremde zarar gören gastronomi köyünü daha da zenginleştirerek ayağa kaldıracak, uzun vadeli, sürdürülebilir bir projenin ilk adımları atıldı. 
• Neler hedefleniyor? Bu işbirliği ile yeniden hayat bulan Samandağ Gastronomi Köyü’nde, öncelikle bölge kadınlarının Yaşam Boyu Öğrenim programı Learning For Life kapsamında eğitilmesi, istihdama kazandırılması, yörenin geleneksel gastronomi kültürünün ve lezzetlerinin kayda geçirilip kalıcı hâle getirilmesi ve sonraki kuşaklara aktarılması için gerekli adımların atılması hedefleniyor.

2. Dönerin tescili

Türkiye, döner kebabı geleneksel bir Türk ürünü olarak Avrupa Birliği’nde tescil ettirmek için başvurdu fakat başvuru, Almanya'da tepkilere yol açtı.

• Ne dediler? Alman Gıda Bakanlığı'ndan bir sözcü şu yorumda bulundu: 

"Döner kebap Almanya'da ulusal bir atıştırmalık hâline geldi. Üretimine yeni standartlar dayatmak Almanya'daki benzersiz adaptasyonunu zayıflatabilir."

• Bununla birlikte: Berlin'in önde gelen döner ustalarından Arif Keleş ise Stern Magazine'e açıklamada bulundu:

"Türkiye'de bizim burada yaptığımız gibi yapılan bir döner yok. Türkiye’nin başvurusunun kabul edilmesi bizim için ciddi zorluklar yaratacaktır."

3. Teminat zorunluluğu

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan, içki üreticileri ve ithalatçılarına teminat zorunluluğu getiren tebliğ taslağı, Mayıs ayında Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 

• Okuma önerisi: 1 Ocak 2024’te yürürlüğe girmesi planlanan Teminat Mektubu tebliğ taslağının olası etkilerini, sektörün farklı paydaşlarıyla geçen sene "Bu neyin “teminat”ı?" yazısında konuşmuştuk.

4. MICHELIN seçkisi

Bu yıl MICHELIN yıldızı, İstanbul'daki Casa Lavanda'ya ve İzmir'deki Narımor'a verilirken, geçen yılın listesindeki restoranlar yıldızlarını korudu. 

• Ayrıntılar: İstanbul, İzmir ve Muğla seçkisine 32 yeni restoran dahil edildi. Türkiye'deki tavsiye edilen mekan sayısı İstanbul'da 77, İzmir'de 24 ve Muğla'da 31 olmak üzere toplam 132'ye ulaştı.
• Yeşil Yıldız: Bu yıl, İstanbul'da Casa Lavanda, The Barn ve Telezzüz'e, Muğla'da Mezra Yalıkavak ile Agora Pansiyon’a, İzmir'de ise Asma Yaprağı’na Yeşil Yıldız takdim edildi.
• Okuma önerisi: Seçkinin üçüncü yılında, rehbere yönelik eleştiri ve soruları Türkiye’nin yıldızlı restoranları arasındaki Araka’dan Zeynep Pınar Taşdemir, Mikla’dan Cihan Çetinkaya, Teruar’dan Ezgi ve Osman Serdaroğlu, Vino Locale’den Seray ve Ozan Kumbasar ile tartışmaya açtık. MICHELIN yıldızı: Lütuf mu külfet mi? yazısında.

5. Aman da Bravo'ya veda 

İnanç Çelengil ve Melis Korkud tarafından kurulan Aman da Bravo 13 Eylül itibarıyla kapandı. Haber, hem yeme-içme sektör paydaşları hem de müdavimler tarafından üzüntüyle karşılandı.

• Ne dedi? Aman da Bravo'nun veda paylaşımında şu sözlere yer verildi:

"Bir hikayenin sonuna geldik. Aman da Bravo 13 Eylül’de kapanıyor. 10 sene boyunca, canla başla bizimle çalışan, ziyaret eden, yiyen, içen, bizimle bu yolu paylaşan herkese teşekkürler. Belki İstanbul’da misafirliklerde, belki başka bir şehirde, belki başka bir ülkede, tekrar görüşmek üzere."

• Okuma önerisi: Şehrin yeme-içme sahnesinde modern ve rafine kimliğiyle öne çıkan, modern İstanbul lokantası Aman da Bravo’nın hikayesi bu sayıda.

6. Efsane sommelier

Birleşik Krallık’taki restoranlarda çalışan en iyi sommelier’leri keşfetmek için hazırlanan Top 100 UK Sommeliers listesinin 2024 kazananları açıklandı; Master Sommelier İsa Bal, yarışmada Legend Award ödülünü kazandı.

• Kimdir? 2008 yılında Avrupa’nın En İyi Sommelier'si unvanını kazanan İsa Bal, 2009 yılında Master Sommelier olarak aynı zamanda Dom Perignon Award of Excellence ve Peter Lehmann Shiraz ödüllerini kazandı. 2013’te Tokyo'da düzenlenen Dünyanın En İyi Sommelier'si Yarışması’nda Türkiye adına yarışarak yarı finale yükselen 12 sommelier arasında yer aldı. Decanter jürisinde yer aldı. Son olarak, 2022 yılında MICHELIN Rehberi Sommelier Özel Ödülü'nü kazandı.

7. Türkiye’ye özel viski 

Türkiye’nin dünyada en çok Chivas Regal içilen ülke hâline gelmesiyle Chivas, sadece Türkiye pazarı için Chivas Regal Extra Smooth & Smoky’yi hazırladı. Chivas Regal Extra Smooth & Smoky, markanın bu zamana kadar ürettiği ilk isli viski olma özelliği taşıyor. 

• Tadım notları: Distile içkiler uzmanı ve eğitmeni Yiğit Akdemir’e göre burunda etsi, kuru kayısı, greyfurt, acıbadem, kokteyl kirazı, şeftali ve karanfil; damakta ise hafif kuru is, kırmızı meyveler ve portakallı şekerleme notları hissediliyor.

8. İlk bira fabrikası

Birleşik Arap Emirlikleri, içki üretimindeki onlarca yıllık kısıtlamaların ardından Abu Dabi'de ilk bira fabrikasını açtı. 

• Neden önemli? Alkollü içecekler Birleşik Arap Emirlikleri’nin kurulduğu 1971'den beri kısıtlansa da farklı emirlikler yasağı farklı seviyelerde uyguluyordu. Dubai, içki tüketimine ilişkin yasaların daha gevşek olması nedeniyle uzun süredir popüler bir ticaret ve turizm merkezi hâline gelmişti.
• Arka plan: Geçen yıl Emirlik'in içki satışlarında uygulanan %30'luk vergiyi askıya alması, Batılı turistlere ve göçmenlere bir çağrı olarak yorumlanmıştı. Yerel gazetelere göre, karar başlangıçta bir yıllık deneme süresi boyunca geçerli olacak.