Gazze’de ateşkes devrede: Hamas 3 rehineyi teslim etti

Gazze’de ateşkes ve rehine takasını içeren anlaşma yaklaşık üç saatlik bir gecikmenin ardından 19 Ocak TSİ 12.15’te devreye girdi. Filistinliler Pazar günü kutlama yapmak, kaybettiklerinin mezarını ziyaret etmek ve bombalanan evlerinden geriye kalanları görmek için sokaklara dökülürken Hamas, ateşkes anlaşması kapsamında ilk üç rehineyi Kızıl Haç'a teslim etti.

İlk serbest kalanlar 31 yaşındaki veteriner hemşire Doron Steinbrecher, 28 yaşındaki Emily Damari ve 24 yaşındaki Romi Gonen oldu. Sağlık durumlarının iyi olduğu belirtilen üç kadın, daha sonra İsrail güçlerine teslim edildi. 69'u kadın 90 Filistinli mahkumun da İsrail cezaevlerinden serbest bırakılması bekleniyor. 

• Anlaşma, ateşkesin altı haftalık ilk adımında her gün Gazze'ye 50'si yakıt taşıyan 600 kamyon dolusu yardımın girmesine izin verilmesini öngörüyor. Bu 600 yardım kamyonunun yarısı, Gazze'nin kuzeyine gönderilecek.

Üç saatlik gecikme

İsrail ile Hamas arasındaki çatışmaları sona erdiren anlaşma; ABD, Katar ve Mısır'ın arabuluculuğunda bir yıldan fazla süren müzakerelerin ardından sağlandı. ABD Başkanı Joe Biden anlaşmayı ilk olarak Mayıs ayında onaylamış, taraflar Çarşamba günü anlaşmayı kabul etmişti.

İsrail kabinesi Cumartesi erken saatlerde, 24 bakanın lehte, 8 bakanın aleyhte oy kullanmasıyla anlaşmayı onaylamış ancak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, serbest bırakılması planlanan üç rehinenin isimleri verilmediği takdirde ateşkesin başlamayacağını söylemişti. 

• Pazar sabahı, ateşkes belirsizliğinin sürdüğü saatlerde İsrail ordusunun düzenlediği saldırılarda 24 Filistinli hayatını kaybetti. Hamas'ın isimleri vermesinin ardından ateşkesin devreye girmesiyle İsrail ordusu da bazı bölgelerden çekilmeye başladı ve ateşkes üç saat gecikme ile başlamış oldu.

Geniş açı: Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği, 1.200 kişinin öldürüldüğü, 251 kişinin de rehin alındığı saldırı sonrası başlayan Gazze’ye yönelik İsrail işgalinde, 471 günde 46.913 kişi hayatını kaybetti, 110.750 kişi yaralandı, Gazze Şeridi’nin büyük bölümü yerle bir oldu.

Biden'dan açıklama

ABD Başkanı Biden, ateşkesin yürürlüğe girmesinden birkaç saat sonra Güney Carolina'ya yaptığı konuşmada ateşkes için ortaya koyduğu anlaşmanın sonuç vermesinden memnun olduğunu söyledi:

“Bugün, 470 gündür karanlık tünellerde iradeleri dışında tutulan üç İsrailli kadının serbest bırakıldığını görüyoruz. Yedi gün içinde dört kadın daha serbest bırakılacak ve bundan sonra her yedi günde bir, aralarında en az iki Amerikan vatandaşının da bulunduğu üç rehine daha serbest bırakılacak.”

İsrail'e desteği nedeniyle kendisine yöneltilen eleştirilere de değinen Biden, “Amerika'yı bölgede daha büyük bir savaşın içine çekme riski taşıdığını söylediler. Birçoğuna büyük saygı duyduğum bu sesleri dinledim, ancak izlediğim yoldan vazgeçmenin bizi bugün gördüğümüz ateşkese götürmeyeceği, bunun yerine bölgede pek çok kişinin korktuğu daha geniş bir savaşı riske atacağı sonucuna vardım” ifadelerini kullandı.

Donald Trump'ın yemin ederek göreve başlayacağı Pazartesi günü öğle saatlerinden itibaren anlaşmanın uygulanmasını sağlamak Trump yönetiminin sorumluluğunda olacak.

Trump ise Gazze'de ateşkesin devam etmesini nasıl sağlayacağı sorusuna, "Bunu iyi bir yönetimle sağlayacağız. ABD yeniden saygı görmeli. Kullandığım birincil kelime saygıdır. Eğer bize saygı duyarlarsa bu süreç devam eder, duymazlarsa kıyamet kopar" karşılığını verdi.