HEGEMONYA

Spor tarihinde bazı ülkelerin bazı spor dallarında hakimiyet kurmasına alışkınız. Örneğin, Jamaika’nın atletizmde sprint yarışlarında, ABD’nin basketbolda ya da Yeni Zelanda’nın ragbide kurduğu üstünlük gibi. Konumuz kış sporları olduğundaysa sürat pateni ve Hollanda ikilisi hemen göze çarpıyor.

Biraz sayılardan bahsedecek olursak, PyeongChang 2018’de sürat pateninde dağıtılan 42 madalyanın 16’sı Hollanda’ya gitti. Sochi 2014’teki üstünlük ise bambaşka boyuttaydı: Toplamda dağıtılan 36 madalyanın 23’ü Turuncular tarafından kazanıldı. Perspektifimizi biraz daha genişlettiğimizde, Hollandalı sporcuların Kış Oyunlarında ayaklarında buz pateni olmadan kazandıkları madalya sayısı yalnızca bir!*

Peki Hollanda’nın bu başarısının altında yatan sebep ne? Aslında buz pateni Hollandalıların hayatlarında uzun zamandır önemli bir yer tutuyor. Çünkü kış aylarında Kuzey Denizi’nden gelen dondurucu soğuklar, Hollanda’nın dört bir yanından geçen kanalların donmasına neden oluyor. Böylelikle insanlar doğal buz pistlerinde paten kayabiliyorlar. Hatta Hollandalıların bu donan kanallar üzerinde gerçekleştirdiği tarihi bir yarış da var: Elfstedentocht. Ancak uzun yıllardır buz kalınlığının yeterli seviyeye ulaşamamasından dolayı bu yarışı gerçekleştiremiyorlar. Yani paten Hollandalıların günlük yaşamına dahil olmuş bir alışkanlık. Ancak “sadece bu sebepten Hollanda sürat pateninde başarılıdır” demekle, “üç tarafımız denizlerle çevrili, biz neden yüzmede başarılı değiliz” demek aynı düz mantığı içinde barındırıyor.

Hollanda’da kendi fonlarını toplayan ve kendi yetenek havuzlarını oluşturan profesyonel sürat pateni takımları var. Ayrıca çok sayıda olimpik standartlara sahip buz pistine sahipler. Ulusal federasyona üye binlerce çocuk var. Bu üyeleri de tamamen sürat patenine kanalize ediyorlar. Yani sadece “buz var ki kayıyorlar” gibi bir vaziyet ortada yok.

Hal böyleyken sürat pateni tarihine geçmiş pek çok sporcusu var Hollanda’nın. Bu isimler arasından Ireen Wüst ise ayrı bir konumda yer alıyor. Hollanda adına tarihin en genç altın madalya kazanan ismi olduğu Torino 2006’dan bu yana her Kış Oyunlarından altın madalya çıkaran Wüst, Beijing 2022’ye tarihi bir başarı için geliyor. Öyle ki Ireen Wüst bu sene de aynı başarıyı tekrarlarsa yaz ya da kış oyunları ayırt etmeksizin beş ayrı olimpiyatta altın madalya kazanan tarihteki ilk sporcu olacak.

Bu amaç uğruna belki de en büyük engeli Hollanda elemelerinde aşmış olabilir Wüst. Nitekim Hollanda elemelerinden gelen isimler en büyük madalya adayları oluyor. Sürat pateninde tarihin en fazla madalya kazanan ismi olan 35 yaşındaki efsane, Beijing 2022’den sonra emekli olacağını açıkladı. Wüst beş ayrı olimpiyattan altın madalya çıkarma hedefini yakalayabilecek mi göreceğiz ancak doğrusu bunu başaramasa da şimdiye dek aldığı beşi altın toplam 11 olimpiyat madalyası ile onun hakkında tüm zamanların en iyisi demek yanlış olmayacaktır.

*Hollanda’nın Kış Olimpiyat Oyunlarında kazandığı 130 madalyanın 121’i sürat pateni, 5’i kısa mesafe sürat pateni, 3’ü artistik patinaj ve 1’i snowboarddan.