İmamoğlu'na operasyonun zamanlaması ve anayasa masası: Türkiye'yi neler bekliyor?

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun da aralarında olduğu 106 kişi hakkında, iki ayrı soruşturma kapsamında verdiği gözaltı kararının zamanlaması manidar. İmamoğlu, CHP’deki cumhurbaşkanlığı ön seçimine tek aday olarak gireceği 23 Mart’tan hemen önce, önce diplomasını kaybetti, ardından gözaltına alındı. 

• Yerel seçimin ve İmamoğlu’nun ikinci kez belediye başkanı seçilmesinin üzerinden sadece bir sene geçti. İstanbul Başsavcılığı’nın, İmamoğlu’na yönelik bir hamle yapabileceği söyleniyordu ancak kimse bu hamlenin, bu aşamada, üstelik bu kadar sert biçimde gerçekleşmesini beklemiyordu. 

İmamoğlu’nun diplomasına iptal kararı verildikten bir gün sonra, sabahın erken saatlerinde yapılan operasyon, iki gerekçeye dayandırıldı: Başlatılan ilk soruşturmada, İmamoğlu, “suç örgütü lideri” olarak nitelendirildi ve 99 kişiyle birlikte yolsuzlukla suçlandı. İkinci soruşturmada ise İmamoğlu ile 6 kişi için, “terör örgütüne yardım” suçlamasıyla gözaltı kararı verildi.

Kayyum hazırlığı

Yolsuzluk soruşturmalarında yasa gereği İçişleri Bakanlığı, belediyelere kayyum ataması yapamıyor. Kayyum ataması ancak terör soruşturmalarında yapılabiliyor. Esenyurt Belediye Başkanlığı’na da “kent uzlaşısı” soruşturmasında, terör suçlaması gerekçe gösterilerek kayyum atandı. 

İmamoğlu’na terör suçlaması yöneltilmesi de kayyum hazırlığı olarak yorumlandı. İmamoğlu’nun bu suçtan tutuklanması durumunda, Bakanlığın kayyum ataması yapacağı kulislerde konuşuluyor.

Ağır suçlamalar

İstanbul Başsavcılığı’nın soruşturmalarla ilgili yaptığı açıklamalar, uzun yıllara yayılacak davaların başlayabileceğinin habercisi. Yolsuzluk suçlarından başlatılan soruşturmada "suç örgütü lideri" olarak anılan İmamoğlu’nun, Beylikdüzü Belediye Başkanlığı’ndan bu yana bu örgütün altyapısını oluşturduğu iddia ediliyor. Kara para aklandığı, suçtan elde edilen gelirin farklı yerlere ve kişisel zenginleşmeye harcandığı öne sürülüyor. 

Terör soruşturması ise daha vahim. İmamoğlu’nun, PKK yöneticilerinin talimatı doğrultusunda, DEM Parti ile yapılan kent uzlaşısına imza attığı, böylece terör örgütüne yardım ettiği iddia ediliyor. 

Neden şimdi?

İmamoğlu’nun diplomasının iptal edilmesinin ardından, sosyal medyada, “Daha başka ne yapılacak?” yorumları dile getirildi. İstanbul Başsavcılığı’nın başlattığı soruşturmaların zamana yayılacağı, bir dizi dava açılacağı ancak operasyona dönüşmeyeceği düşüncesi hâkimdi. 

• Ancak öyle olmadı. Yerel seçimden sadece bir yıl sonra harekete geçilmesi de beklenmiyordu. İmamoğlu’na olası bir operasyonun, Cumhurbaşkanlığı seçimine yakın bir tarihte yapılabileceği de konuşuluyordu. 

Ancak Ankara kulislerinde farklı iddialar da dile getiriliyordu. İmamoğlu’nun seçime yakın bir tarihte denklem dışına itilmesinin tepki oylarına yol açabileceği, bunun yerine erken tarihte bir operasyon yapılmasının daha yüksek ihtimal olduğu iddiaları konuşuluyordu. İkinci grup, haklı çıktı. Operasyon, Cumhurbaşkanlığı seçimine 3 yıl varken yapıldı. İyimser bir tahminle, erken seçim 2027’de yapılırsa, henüz iki yıl varken…

Ekonomi ve huzur!

Bu tezi savunanların temel argümanı, tepki oyları. Seçime kısa süre kala atılacak adımların İmamoğlu’na olmasa bile CHP’ye yarayacağı… Yine bir başka argüman, iktidarın, ekonomiyi en geç 2026’da rayına oturtarak görece sakin bir ortamda seçime gitmek niyetinde olduğu, bu nedenle birtakım adımları da erken atmayı tercih ettiği…

Hedef anayasa

Bu görüşleri savunanların bir diğer iddiası da anayasa masası… CHP, bu yılın sonuna kadar iktidara süre vermiş ve erken seçime şimdi gidilmezse daha sonra bu desteğin verilmeyeceğini açıklamıştı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yeniden aday olabilmesi için ya anayasanın değiştirilerek cumhurbaşkanının iki dönemden sonra da aday olabileceğine yönelik düzenleme yapılması gerekiyor ya da erken seçim kararı alınması. Her ikisi için de en az 360 vekilin oyu gerekiyor ve AKP-MHP çoğunluğu yeterli değil.

Çözüm sürecinin sonunda da anayasa masası kurulması istendiğine de dikkat çekiliyor. Anayasa değiştirilmesi durumunda erken seçime gerek kalmayacağı, CHP’nin de bu koşullarda masaya oturmaya zorlanabileceği yorumları yapılıyor. Ya da erken seçim için CHP’den destek alınabileceği…

Her koşulda, tüm bunların operasyonların gölgesinde, sıcağı sıcağına yapılamayacağı, bu yüzden gelişmelerin erken yaşandığı ifade ediliyor.

İmamoğlu ne olacak?

İmamoğlu, hakkında açılacak olası davalardan ceza almadığı ve bu ceza kesinleşmediği sürece Cumhurbaşkanı adayı olabilir. Elbette bunun için diploması için verilen iptal kararının da ortadan kalkması gerekiyor. İmamoğlu’nu bu nedenle zorlu hukuki süreçler bekliyor. Bu süreçlerin sonunda hukuken aday olmaya hak kazansa bile yıpranacağı da elbette hesap ediliyor. 

Yapılan operasyonlar birçok açıdan ilk. Bu ilklerin nasıl sonuçlar üreteceğini de hep birlikte göreceğiz.