İsrail'de hükümet krizi

İki yılda dört kez sandık başına gidilen İsrail'de istikrarlı bir koalisyon kurulabilmesi yine düşük ihtimalli görülüyor.
İsrail'de hükümet krizi

Münazara Hitabet Derneği
Münazara Hitabet Derneği ile birlikte

Entelektüel bir gençlik merkezi: Münazara Hitabet Derneği

Dünya değiştikçe liderliğin tanımı da dönüşüyor. Bir konuya hem tam anlamıyla hâkim olabilmeyi hem de karşı tarafla empati kurmayı kolaylaştıran iyi bir dinleyici olma özelliği, geleceğin liderlerinde öngörülen yetkinlikler arasında…

Daha fazlasını öğren →

İsrail’de Aralık 2020’de devlet bütçesini onaylayamayan koalisyon hükümeti, meclisi feshetmişti. 2 yıldır koalisyon kriziyle boğuşan ülkede 6,3 milyondan fazla seçmen, salı günü dördüncü kez sandık başına gitti.

  • İsrail'in siyasi tıkanıklığını kırmaya yönelik gerçekleşen bu seçimin öncekilerden farklı olduğu söyleniyor. Önceki seçimlerde yarış sadece Başbakan Binyamin Netanyahu ve ideolojik duruşu net olmayan Benny Gantz arasında gerçekleşirken bu seçimde Netanyahu’nun birincil tehdidi, ideolojisini ve dünya görüşünü paylaşan popüler muhafazakâr bir rakibinin olmasıydı. Ülkedeki siyasi krizin, Başbakan Netanyahu’nun yolsuzlukla suçlanmasıyla daha da kötüleştiği düşünülüyor.

  • Koalisyonlar: Koalisyon krizi Nisan 2019 seçimlerinin ardından başlamıştı. Meclis üyelerinin neredeyse yarısı, o zamandan bu yana başarılı bir koalisyon hükümeti kuramayan Netanyahu ile ortaklık yapmak istemiyor. Mavi Beyaz Partisi lideri Gantz, Netanyahu’nun koalisyon oluşturabilmesi için diğer partilerle müzakerelerin önünü açmıştı ancak Ultra-Ortodoks partilerle anlaşamayınca Eylül 2019’a erken seçim konmuştu. Eylül seçimlerinde, dinî partilerin koalisyona dâhil edilmesini isteyen Netanyahu ile hakkında yolsuzluk suçlamaları olduğu gerekçesiyle kendisiyle koalisyon kurmak istemeyen Gantz arasında anlaşmazlık yaşandı ve Mart 2020’de tekrar erken seçime gidildi. Covid-19’un yarattığı ekonomik kriz sebebiyle Gantz, ülkede istikrar sağlamak için Netanyahu ile koalisyon hükümeti kurmayı kabul etmişti. Ancak aralarındaki anlaşmazlık; devlet bütçesinin onaylanamamasına, hükümetin çökmesine ve 23 Mart 2021’de gerçekleştirilmek üzere dördüncü kez seçime gidilmesine sebep oldu.

  • Netanyahu: 2009’dan bu yana başbakan olan Netanyahu, “cadı avı” nitelendirmesiyle hakkındaki suçlamaları reddetse de rüşvet, dolandırıcılık ve halkın güvenini suistimal etmekle suçlanıyor. İsrail nüfusunun %20’sini oluşturan Arap vatandaşlarına karşı, liderlerinin terörü desteklediği gerekçesiyle uzun süredir kampanya yürüten Netanyahu seçim duyurusuyla birlikte geri adım atarak Araplara “yeni bir çağ” vaadinde bulunmuştu. Ancak Arap seçmenler; “Netanyahu’nun bir yalancı olduğunu, yeterli Yahudi olmadığı için Araplardan oy toplamaya çalıştığını” söyledi. Tüm bunlara rağmen Netanyahu, adaylar arasında oldukça popüler. Covid-19 aşılama programını başarıyla yürüten Netanyahu, İsrail'i nüfusunun tamamını aşılayan ilk ülke yapıp normalleşme döneminde devlete ekonomik fayda ve güvenlik sağlayacak diplomatik ilişkileri olumlu etkileyen Abraham Anlaşması’nı da imzaladı. Seçim sonrası bir hükümet kurarak hakkındaki suçlamaları düşürmek istediğini belirten Netanyahu’nun seçime gitme isteğinin nedeninin bütçe tartışmaları değil kendi davasını ertelemek olduğu düşünülüyor.

  • Protestolar: Netanyahu yolsuzlukla suçlanırken başbakan olarak göreve devam etmemesini isteyen ve istifasını talep eden halk, aylardır ülke çapında protestolar düzenliyor. Ekonomik krizle işsizlikten yakınan genç nüfus, ülkede artık bir gelecek göremediklerini ve yöneticilere karşı güvenlerinin kalmadığını söylüyor. Son iki yılda dört kez sandığa gitmek zorunda kalan halk, “liderlerin kendi çıkarlarını ulusun çıkarlarının önüne koyduklarını” düşünüyor.

  • Seçim sonuçları: Son dört seçime bakıldığında, %67,2 ile en düşük katılım gerçekleşti. Neredeyse %90’ı açılan sandıklarda güncel koltuk sayısı şu şekilde: Likud 37, Yeş Atid 16, Şas 9, Mavi Beyaz 12, Emek 2, Yamina 3, B.T.Y 7, İsrail Evimiz 7, Ortak Liste 11, Dinî Siyonizm 2, Yeni Umut 2, Meretz 4, ve Ra'am 4. Seçim barajının %3,25 olduğu İsrail’de Ra’am partisi dün sabah saatlerinde barajı geçerek tüm hesapları karıştırdı.

  • Muhtemel senaryo: İki tarafın da 61 koltuğu tutturamaması sebebiyle, koalisyon hükümetinin akıbeti henüz belli değil. Netanyahu liderliğindeki blok 59, muhalefet partileri ise 56 koltukta seyrediyor. Henüz hangi bloka gireceği belli olmayan "Birleşik Arap Listesi" Ra’am partisi kilit rolde. Hükümet kurulabilmesi için partinin lideri Mansur Abbas’ın ikna edilmesi gerekiyor. Ayrıca Netanyahu başbakanlık görevini de kaybedebilir, zira bir önceki koalisyonda yapılan hukuki anlaşmayla Gantz’ın Kasım 2021’de geçici süreyle başbakanlık yapacağı biliniyor. Bu sebeple Netanyahu için ekstra önem arz eden koalisyon eğer iki blok tarafından da oluşturulamazsa, İsrail’in beşinci seçime gideceği düşünülüyor.
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

NEREDE YAYIMLANDI?

SpektrumSpektrum
∙

BÜLTEN SAYISI

Gezi Parkı'nın devri, İsrail'de seçim, İstanbul Sözleşmesi kararı

Bu hafta hikâyelerimizde Gezi Parkı ile başka taşınmazların Sultan Beyazıt Hanı Veli Vakfı'na devredilmesine ve Kanal İstanbul'un projesinde yapılan değişikliklere, İsrail seçimlerine ve İstanbul Sözleşmesi kararına odaklanıyoruz.

25 Mar 2021

Baltics News

YAZARLAR

Spektrum

Spektrum

Her perşembe yerel ve ulusal politikadan en kritik meseleleri ele alarak derinlemesine inceliyor, bağımsız bir tutumla alanında uzman akademisyenlere mikrofon uzatıyoruz.

İLGİLİ OKUMALAR