Julian Assange’ın ABD’ye iadesi karara bağlanacak

WikiLeaks'in kurucusu Julian Assange’ın ABD’ye iadesine karşı Britanya'daki son temyiz davası 20-21 Şubat tarihlerinde görülmeye başlandı. Yüksek Mahkeme, iki gün sürecek duruşmada dönemin İçişleri Bakanı Priti Patel’in onayladığı iade kararının yeniden görüşülmesi ve kararın bozulması talebini ele alacak.

• 2010-11 yıllarında sızdırdığı gizli askerî belgeler nedeniyle ABD'de 18 ayrı suçtan toplam 175 yıl hapis cezası istenen Assange, 2019’dan beri Birleşik Krallık'ta yüksek güvenlikli bir hapishanede tutuluyor.

Bir adım geriden: Assange, 2010 yılında iki kadının cinsel saldırı suçlamaları gerekçe gösterilerek İsveç'in talebi üzerine Londra'da tutuklanmış, 2012'de kefaletle serbest kalmasının ardından Ekvador Büyükelçiliği’ne sığınmıştı. 7 yıl boyunca fiilen burada mahkum hayatı yaşayan Assange, Nisan 2019’da elçilikten tahliye edilmesinin ardından 2012 yılındaki kefaletle serbestlik kararını ihlal ettiği için tutuklanmıştı.

• 2021 yılının başında, İngiltere'deki mahkeme Assange'ın intihar riski bulunduğu gerekçesiyle ABD'ye iadesine ret kararı vermiş, ancak Aralık ayında Londra'daki Yüksek Mahkeme bu kararı bozmuştu. 
• Karara itiraz eden ABD temyiz başvurusunda bulunmuş, Avustralya vatandaşı da olan Assange'ın "özel tedbirlere" maruz kalmayacağı, "uygun klinik ve psikolojik tedavi sağlanacağı" ve "hüküm giymesi hâlinde cezasını Avustralya'da çekebileceği" gibi taahhütlerde bulunmuştu.
• Nisan 2022'de ise Westminster'daki sorumlu mahkeme Assange'ın ABD'ye iadesine karar vermiş; Eski Birleşik Krallık İçişleri Bakanı Priti Patel'in onayladığı iade kararına Assange'ın avukatları itiraz etmişti. 

Neden yargılanıyor? 2010'da WikiLeaks'i kuran Assange, buradan ABD'nin Irak ve Afganistan'dakiler başta olmak üzere yurt dışı askerî operasyonlarında sivillere yönelik işlediği cinayet, işkence ve kötü muamele gibi suçları ifşa eden gizli belgeleri yayımlamaya başlamıştı. 

• ABD makamları, Assange'ı gizli belgelerin ifşasında o dönem orduda istihbarat analisti olan Chelsea Manning'e yardım etmek ve Casusluk Yasası'nı ihlal etmekle suçluyor. 
• WikiLeaks belgeleriyle ABD'nin işlediği savaş suçlarının gün yüzüne çıktığını ifade eden Assange destekçileri ise bu faaliyetlerin basın özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Davanın bugün karara bağlanması bekleniyor. Julian Assange'ın 2022'de hapishanede evlendiği avukat eşi Stella Assange, davayı kaybetmeleri hâlinde iç hukuk yollarının tükenmiş olacağını ve Birleşik Krallık'ta temyiz hakkı kalmayacağını belirterek konuyu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) taşıyacaklarını belirtti. Stella Assange, "Julian'ın ABD'ye iadesini engellemek için AİHM'in tedbir kararı vermesini isteyeceğiz. İngiltere'nin bu karara saygı duyması gerekiyor" diye konuştu. Çiftin 5 ve 6 yaşlarında iki de çocuğu bulunuyor.